هیومن رایتس واچ اعلام کرد: مقامات رژیم ایران باید فوراُ هشت فعال محیطزیست را که ۶ماه است در بازداشت نگه داشته آزاد کند، مگر آن که بلافاصله به آنها اتهامی مشخص بزنند و برای توجیه بازداشت آنها مدرک ارائه کنند. سپاه پاسداران رژیم ایران از بهمن ۱۳۹۶حداقل ۵۰فعال محیطزیستی را در سراسر کشور دستگیر کرده است.
خانوادههای هشت فعال محیطزیستی در ۹مرداد ۹۷ طی نامهای سرگشاده به مقامات ارشد این رژیم گفتند عزیزان آنها بدون دسترسی به وکیل در زندان اوین تهران در بازداشت هستند. آنها از مقامات خواستند تا در زندان به ملاقات این بازداشت شدگان بروند و شرایط بازداشت آنها را بشنوند. نام این فعالان هومن جو کار، سپیده کاشانی، نیلوفر بیانی، امیرحسین خالقی، سام رجبی، طاهر قدیریان، و مراد طاهباز است.
بازداشت خودسرانه و بدون مدرک
سارا لی ویتسون، مدیر بخش خاورمیانهٔ هیومن رایتس واچ گفت «مقامات ایران بعد از شش ماه هنوز هیچ مدرکی برای توجیه بازداشت این فعالان ارائه نکردهاند». وی افزود «مقامات باید از این فعالان بهخاطر توجه به مشکلات وخیم محیطزیستی ایران تقدیر کنند اما نهادهای امنیتی تندرو کشور به ندرت از فرصتی برای گو شمالی دادن به طرحهای مدنی مستقل چشمپوشی میکنند».
سازمان اطلاعات سپاه پاسداران خامنهای در چهارم و پنجم بهمن ماه ۹۶ چندین تن از اعضای یک گروه محیطزیستی محلی، مؤسسهی حیات وحش میراث پارسیان، را بازداشت کرد و آنها را به استفاده از پروژههای محیطزیستی بهعنوان پوششی برای جمعآوری اطلاعات راهبردی محرمانه متهم کرد. مشخص نیست که این افراد چه اطلاعات راهبردی محرمانهای را میتوانستهاند جمعآوری کنند، زیرا فعالیت این مؤسسه در زمینهٔ حفظ و حفاظت از زیست گیاهی و جانوری ایران از جمله چیتای آسیایی، گونهیی در خطر انقراض، است. در تاریخ ۲۱بهمن ۹۶، خانوادهٔ کاووس سیدامامی، فعال محیطزیست و استاد دانشگاه سرشناس که در جریان این برخورد دستگیر شده بود، گزارش دادند که او در بازداشت در شرایط نامعلومی درگذشته است. مقامات ایران ادعا کردهاند که سیدامامی خودکشی کرده است، اما تحقیقی بیطرفانه دربارهٔ مرگ او انجام ندادهاند.
محمدحسین آقاسی، وکیل خانوادههای رجبی و قدیریان، ۹مرداد، به هیومن رایتس واچ گفت که دادستان به او اجازهٔ وکالت موکلانش و مطالعهٔ پروندهشان را نداده است.
به اصطلاح قانون قضایی برای ممانعت از وکالت مستقل
بر اساس ماده ۴۸ آیین دادرسی کیفری سال ۱۳۹۷ رژیم ایران، بازداشت شدگان متهم به برخی از جرایم از جمله جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی، جرایم سیاسی و رسانهیی در مرحلهٔ تحقیقات مقدماتی تنها میتوانند وکلایشان را از میان وکلای از پیش تأیید شده توسط قضاییه آخوندی انتخاب کنند. قضاییه آخوندی تنها ۲۰ بهاصطلاح وکیل را برای این نوع جرایم در استان تهران معرفی کرده است. در این لیست نام هیچ وکیل زن یا وکیل حقوقبشری به چشم نمیخورد.
یک منبع مطلع به پروندهها که ترجیح داد ناشناس بماند، در نهم تیرماه به هیومن رایتس واچ گفت که خانوادهها نتوانستهاند هیچ اطلاعاتی دربارهٔ اتهامات یا مدارک اقامهشده توسط مقامات رژیم ایران علیه فعالان محیطزیستی بازداشت شده کسب کنند. این منبع تأیید کرد که در جریان دیدار با بازداشتشدگان در ماه ژوئن، خانوادهها متوجه شدند که دندان یکی از بازداشتیها شکسته است و دیگری جراحتهایی روی دماغش داشته است.
محمود صادقی، بهاصطلاح نمایندهٔ مجلس از تهران، در توییت اول خرداد خود نوشت وزیر اطلاعات، محمود علوی، صراحتاً اعلام کرده است که هیچ دلیلی بر جاسوسی این فعالان نیافتهاند. همچنین عیسی کلانتری، رئیس بهاصطلاح سازمان محیطزیست این رژیم، در جریان سخنرانی در همایشی دربارهی تنوع زیستی گفت، که دولت هیأتی متشکل از وزرای اطلاعات، کشور، و دادگستری و معاون حقوقی رئیسجمهور تشکیل داده است و آنها به این نتیجه رسیدهاند که هیچ سندی برای جاسوس بودن فعالان بازداشت شده وجود ندارد. کلانتری گفت که هیأت اعلام کرده است که فعالان محیطزیستی باید آزاد شوند.
اذیت و آزار خانواده سیدامامی
از زمان مرگ سیدامامی، مقامات سپاه پاسداران چندین بار به خانهاش هجوم بردهاند، بارها خانوادهاش را مورد آزار قرار دادهاند، و از خروج همسرش مریم ممبینی از کشور ممانعت کردهاند.
صدا و سیمای رژیم ایران در ۲۶بهمن ۹۶ ویدیویی پخش کرد که سیدامامی را به استفاده از طرح چیتای آسیایی در خطر انقراض بهعنوان بهانهیی برای جاسوسی در مناطق حساس از لحاظ راهبردی متهم میکرد. دیدهبان حقوقبشر گفت این برنامه هیچ مدرکی ارائه نداد و ضمانتهای دادرسی عادلانه را نقض کرد.
پیام درنشان، وکیل خانوادهٔ سیدامامی، ۲۵تیرماه به خبرگزاری حکومتی کار گفت که خانواده سید امامی از پخش این برنامه شکایت کرده است.
مژگان جمشیدی، روزنامهنگاری که مسائل محیطزیستی را پوشش میدهد، در توییت ۱۹اردیبهشت خود نوشت، مقامات بیش از ۴۰فعال محیطزیستی محلی را در شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان در جنوب ایران بازداشت کردهاند.
بیشتر بخوانید:
