آژانس بینالمللی انرژی (IEA) اعلام کرد تداوم اختلال در تنگه هرمز در پی جنگ ایران میتواند تا سال ۲۰۳۵ وابستگی جهان به انتقال نفت از این آبراه راهبردی را بیش از ۹۰ درصد کاهش دهد.
این نهاد همچنین هشدار داد واکنش دولتها و بازارهای جهانی به بحران انرژی ممکن است تقاضای جهانی نفت را تا سال ۲۰۳۵ بیش از چهار درصد کمتر از برآوردهای فعلی کند.
آژانس بینالمللی انرژی در گزارش سالانه «چشمانداز جهانی انرژی ۲۰۲۶» که روز پنجشنبه ۲۸ آبان منتشر شد، سناریویی را بررسی کرده است که بر اساس آن، در صورت تداوم ریسکهای کشتیرانی و سرمایهگذاری گسترده در مسیرهای جایگزین، حجم نفت عبوری از تنگه هرمز از حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز پیش از جنگ به ۸.۵ میلیون بشکه در سال ۲۰۳۰ و کمتر از دو میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۳۵ کاهش مییابد.
این نهاد تأکید کرد تحقق چنین کاهشی منوط به اقداماتی مانند ساخت خطوط لوله جدید برای دور زدن تنگه هرمز، افزایش تولید نفت در سایر مناطق جهان و کاهش تقاضای کشورهای واردکننده است و نباید بهعنوان پیشبینی قطعی آینده بازار نفت تلقی شود.
آژانس بینالمللی انرژی جنگ خاورمیانه را بزرگترین اختلال در عرضه انرژی در تاریخ جهان توصیف کرد و هشدار داد هر چه بحران طولانیتر شود، تأثیر آن بر ساختار بازارهای جهانی انرژی عمیقتر خواهد شد.
فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس، گفت: «هیچ مسیر معتبری نمیبینم که جهان انرژی بتواند به شرایط پیش از این بحران بازگردد».
بر اساس این گزارش، اختلال در این آبراه تاکنون به کاهش تجمعی ۲.۸ میلیارد بشکهیی عرضه نفت کشورهای خلیجفارس و کاهش ۶۰ میلیارد متر مکعبی عرضه گاز منجر شده است.
آژانس همچنین اعلام کرد طرحهایی برای احداث خطوط لوله جدید با ظرفیت انتقال حدود هفت میلیون بشکه نفت در روز بدون نیاز به عبور از تنگه هرمز در دست اجرا یا بررسی قرار دارد.
با وجود این، گزارش تأکید میکند که حتی در صورت کاهش شدید وابستگی به تنگه هرمز، خاورمیانه همچنان مهمترین منطقه صادرکننده نفت جهان باقی خواهد ماند. همچنین مسیرهای جایگزین نیز در صورت ادامه بیثباتی منطقه میتوانند با تهدیدهای امنیتی روبهرو شوند.
آژانس هشدار داد برخلاف نفت، برای صادرات گاز طبیعی مایع کشورهای خلیجفارس مسیر جایگزین عملی مناسبی برای دور زدن تنگه هرمز وجود ندارد؛ هر چند افزایش عرضه گاز از کشورهایی مانند آمریکا میتواند بخشی از وابستگی بازار جهانی به این آبراه را جبران کند.