دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که این کشور پیش از انتخابات میاندورهای سوم نوامبر به ایران حمله نخواهد کرد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که گزارشهای نیویورکتایمز و والاستریت ژورنال از بررسی گزینههای تازه نظامی علیه رژیم ایران و تقویت حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه حکایت دارند.
ترامپ شامگاه پنجشنبه ۱۶ مهر در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که آمریکا در حال انجام «گفت و گوهای سازنده با جمهوری اسلامی» است. او در عینحال تأکید کرد که محاصره دریایی ادامه خواهد یافت و افزود: «ما پیش از انتخابات میاندورهای ایالات متحده که در سوم نوامبر برگزار میشود، به ایران حمله نخواهیم کرد».
رئیسجمهور آمریکا همچنین مدعی شد که رژیم ایران از نظر اقتصادی و نظامی در وضعیت بسیار بدی قرار دارد. او با اشاره به عبور نفت از تنگه هرمز گفت روز چهارشنبه ۲۲ میلیون بشکه نفت از این آبراه خارج شده، بدون آنکه نفتی از ایران صادر یا به آن وارد شده باشد. ترامپ بار دیگر تأکید کرد که رژیم ایران به سلاح هستهیی دست نخواهد یافت.
بررسی گزینههای تازه حمله در پنتاگون
روزنامه نیویورکتایمز بهنقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که پنتاگون به دستور ترامپ طرحهایی برای هدف قرار دادن زرادخانههای پهپادی و موشکی، تأسیسات انرژی و دیگر مراکز نظامی رژیم ایران تدوین کرده است.
بر اساس این گزارش، یکی از گزینههای مورد بررسی، اجرای عملیاتی نظامی کوتاه و شدید به مدت حدود سه روز است که جمعه هفته گذشته در کمپ دیوید مورد بحث قرار گرفت.
نیویورکتایمز همچنین نوشت که تیم امنیت ملی ترامپ و پنتاگون طی ماههای اخیر پنج پیشنهاد برای عملیاتهای گسترده علیه رژیم ایران یا حوثیهای یمن به رئیسجمهور آمریکا ارائه کردهاند، اما او هر بار این پیشنهادها را رد کرده است.
والاستریت ژورنال نیز بهنقل از مقامهای مطلع گزارش داد که ارتش آمریکا در حال آمادهسازی گزینههای مختلف برای حمله احتمالی به ایران است. بر اساس این گزارش، یک گروه ضربت جدید شامل ناو هواپیمابر و یگان اعزامی تفنگداران دریایی به سوی خاورمیانه در حرکت است و پنتاگون ارسال تجهیزات پدافند هوایی و مهمات بیشتر به پایگاههای آمریکا در منطقه را بررسی میکند.
با این حال، گزارش این رسانهها درباره بررسی و آمادهسازی طرحهای نظامی، بهمعنای تصمیم قطعی واشنگتن برای اجرای حملهیی تازه نیست.
فشار قیمت نفت و بنزین بر جمهوریخواهان
ترامپ بارها ابراز امیدواری کرده است که قیمت نفت پس از انتخابات میاندورهای به میزان چشمگیری کاهش یابد. خبرگزاری رویترز گزارش داده است که قیمت بالای بنزین و جنگ با رژیم ایران فشار سنگینی بر نامزدهای جمهوریخواه وارد کرده و موقعیت اکثریت این حزب در کنگره را با خطر روبهرو ساخته است.
مذاکرات ادامه دارد؛ اختلافها بر سر شروط پایان جنگ باقی است
همزمان با گزارشها درباره گزینههای نظامی، مقامهای تهران و واشنگتن از ادامه تماسها و تبادل پیام از طریق میانجیها خبر دادهاند.
عباس عراقچی، وزیر خارجه رژیم، روز پنجشنبه در تهران گفت که طرح موسوم به «هفتروزه» از سوی تهران ارائه شده و دیدگاههای طرف آمریکایی نیز دریافت شده است. او افزود که تهران در حال بررسی این دیدگاههاست و طی چند روز آینده پاسخ خواهد داد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز ۱۵ مهر به رویترز گفت که رژیم ایران برای پایان جنگ باید ظرفیت غنیسازی اورانیوم خود را بهطور «معناداری» کاهش دهد. او تأکید کرد که آمریکا به وعدههای لفظی بسنده نخواهد کرد و خواهان اقدامات عملی است. ونس همچنین گفت واشنگتن با پزشکیان و عراقچی در تماس است، اما درباره میزان اختیار تصمیمگیری این دو مقام در ساختار قدرت رژیم ایران ابهام دارد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارتخارجه رژیم، نیز روز ۱۲ مهر گفته بود که تهران قصد دارد «نکات تکمیلی» درباره پیشنهادهای آمریکا را از طریق میانجیها منتقل کند. او در عینحال تأکید کرده بود که تمرکز رژیم در مرحله کنونی بر تنگه هرمز است و تهران فعلاً درباره فعالیتهای هستهیی خود مذاکره نمیکند.
بنبست بر سر تنگه هرمز و شروط رژیم
اختلافها بر سر پایان جنگ و وضعیت تنگه هرمز همچنان ادامه دارد. مقامهای رژیم ایران میگویند برای بازگشایی این آبراه هفت شرط دارند که سه مورد اصلی آن شامل پایان جنگ در همه جبههها، آزادسازی داراییهای مسدودشده رژیم و پایان محاصره دریایی جزایر ایران است.
تنگه هرمز پیش از جنگ مسیر عبور حدود یکپنجم نفت و گاز مایع مصرفی جهان بود. تهران و واشنگتن هر دو پس از برقراری آتشبسی که به جنگ ۴۰روزه پایان داد، مدعی تسلط بر این آبراه شدهاند.
در همین حال، تفاهمنامه ۱۴بندی موسوم به «تفاهم اسلامآباد» که در ۲۸ خرداد با هدف توقف درگیریها و آغاز دورهای ۶۰روزه برای مذاکرات نهایی امضا شده بود، پس از دور تازه حملات و ازسرگیری محاصره دریایی آمریکا عملاً از میان رفت. مهلت مذاکرات نیز ۲۶ مرداد بدون دستیابی به توافق نهایی پایان یافت.
در شرایطی که تماسهای دیپلماتیک ادامه دارد، گزارشهای رسانههای آمریکایی نشان میدهد گزینه نظامی همچنان در محاسبات واشنگتن مطرح است؛ هر چند ترامپ گفته است پیش از انتخابات میاندورهای حملهیی انجام نخواهد شد.