به نظر میرسد که رژیم علاوه بر بحرانهای مختلفی که دارد، یک بحران هم در فضای مجازی پیدا کرده. این بار نوک این بحران خودش را در معضلی که رژیم با شبکهٴ اجتماعی تلگرام پیدا کرده، نشان میدهد. چرا رژیم دچار چنین معضل و بحرانی شده و ابعاد این مشکل چه اندازه است؟
اولین چیزی که در مواجهه رژیم با این قضیه به چشم میخورد، تشتت و سردرگمی است. هم در رابطه با شبکهٴ تلگرام بهطور خاص و هم در رابطه با فضای مجازی بهطور عام.
تلویزیون رژیم طی گزارشی که روز 9آبان پخش کرد، به این سردرگمی چنین اعتراف کرد:
«گاهی صحبت از فیلترینگ کلی میشود، گاهی هم فیلترینگ هوشمند و گاهی هم از ایجاد یک نرم افزار داخلی با قابلیتهای مشابه سخن رانده میشود، موضوعاتی که تا به امروز بنا به دلایلی هیچکدام به مرحله اجرا نرسیده است. از سوی دیگر بنا به اخبار موجود تا کنون تلاشهایی هم برای مذاکره با مدیران شبکهٴ تلگرام از سوی دولت صورت پذیرفته تا به کمک آنها آسیبهای این نرم افزار به حداقل رسانده شود. تلاشهایی که ظاهراً آن هم تا کنون موفقیت آنچنانی به همراه نداشته است. در چنین شرایطی هر روز شایعه یا خبری جدید در رسانهها در خصوص فیلتر کردن تلگرام به گوش میرسد. آخرین آن هم خبری بود که هفته گذشته منتشر شد و اعلام شد که کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه در نظر دارد با تشکیل جلسهیی تلگرام را فیلتر کند؛ جلسهیی که ظاهراً برگزار شد و خبری از مسدود کردن این نرم افزار ارتباطی از آن به بیرون نیامد. حالا و با مشخص بودن مسئولان در مورد تلگرام و بهصورت کلیتر، شبکههای اجتماعی بازار حاشیهها در این میان داغ داغ است!».
به این ترتیب بهوضوح پیداست که رژیم در برابر این مسأله از یک سو وحشتزده و از سوی دیگر کاملاً درمانده شده و دچار تزلزل و تشتت است؛ اما وحشت ناشی از چیست؟ یکی از کارگزاران رژیم در امور سانسور و سرکوب در فضای مجازی یا بهقول خود رژیم «کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه» به نام اسفنانی که نماینده مجلس ارتجاع هم هست، در همان برنامه در پاسخ به این سؤال که اصلاً چرا فیلترینگ شبکهٴ تلگرام مطرح شده، میگوید:
«یکی از دلایلی که بحث فیلترینگش مطرح شده بود همین بود که نه یک کانال، چندین کانال متأسفانه راهاندازی کرده شبکه تلگرام که بر اساس اون هم معاندین نظام و منافقین و هم شبکههای غیراخلاقی متأسفانه راهاندازی شده…».
چند هفته طول کشید تا در کش و قوسهای فیلترینگ یا عدم فیلترینگ و کنترل و چگونگی کنترل شبکهٴ تلگرام، یکی از دستاندرکاران آن اعتراف کند که علت اصلی مطرح شدن فیلترینگ تلگرام، حضور مجاهدین و هواداران مجاهدین در این شبکه است. روشن است که اباطیلی مانند وجود «شبکههای غیراخلاقی» صرفاً برای کمرنگ کردن همین واقعیت است و گرنه کیست که نداند بحث اخلاقی و غیراخلاقی که توسط این رژیم سراپا فساد مطرح میشود، تنها یک بهانه و سرپوش است.
در یک برنامه تلویزیونی دیگر، فردی که به نظر میرسد کارشناس فضای مجازی است، میگوید. «ببینید در سایتهای انگلیسی زبون و فارسی زبون اون ور آبی دو گروه هستند که دارند ضد (رژیم) ایران فعالیت میکنند. یک گروه هستند که کاملاً مشخص هستند (مجاهدین) هستند. سایتهای فارسی زبان و انگلیسیزبان را راهاندازی کردهاند. در شبکههای اجتماعی مثل فیسبوک خیلی فعال هستند. «ادبیاتشان یکسان است اما شکل و شمایلشان کمی با هم فرق میکند».
اما چرا رژیم در فیلتر کردن تلگرام دچار تردید و تشتت است و برخی مقامهای رژیم مخالف آن هستند؟
«اسفنانی» در این باره توضیح قابل تأملی دارد: «مسأله این است که شبکهیی مثل تلگرام حدود 14میلیون کاربر در کشور و عضو دارد اگر این شبکه فیلتر شود، با این 14میلیون نفری که کارشان غیرمجرمانه است و کاربری درست و قابلقبول دارند، فیلتر کردن اینها ممکن است مباحث اجتماعی بهوجود بیاورد، بنابراین دقت نظر در این زمینه قدری بالاتر است.
به این ترتیب روشن میشود یکی از علل تزلزل و تردید رژیم، ابعاد چند میلیونی کاربران ایرانی این شبکه است که به گفته این کارگزار رژیم تعداد آنها 14میلیون نفر است، به گزارش رسانههای حکومتی یکی از کارگزاران رژیم به نام علیرضا خراسانی ترافیک کشور ایران روی شبکه تلگرام را بیش از ۲۳.۵ میلیون نفر گزارش کرد وی گفت: از مجموع ۶۲ میلیون کاربر فعال ماهانه تلگرام (اگر فرض بگیریم که تعداد کاربران از ماه می۲۰۱۵ زیاد هم نشده باشند!) بیش از ۳۸ درصد آنها از ایران (ترافیک دریافتی از آیپیها ایران، منهای آیپیهای پرچمدار خارجی برخی از آیاسپیها که رومانی و... را نشان میدهند!) هستند و با یک حساب سرانگشتی میتوان فهمید تعداد کاربران ایرانی که تا چندی پیش ۱۲.۴ میلیون نفر شده بود اینک از مرز ۲۳ میلیون کاربر (چه موبایل و چه دسکتاپ) گذشته است.
و رژیم با فیلتر کردن این شبکه، با تمام این 23میلیون نفر طرف میشود؛ بهخصوص وقتی که آنها دریابند که علت اصلی فیلترینگ هراس رژیم از مجاهدین بوده است. اما نکته این جاست که این هم اصل مشکل نیست؟
«اسفنانی» میگوید: رفع آسیبهای ناشی از تلگرام متأسفانه اصلاً امکانپذیر نیست، چرا که سرورهای این شبکه در خارج از کشور قرار دارد و در اختیار افراد خاصی است که به هیچ عنوان امکان دسترسی به ما نمیدهند به همین خاطر چون امکان کنترل و در دست گرفتن فضا برای دولت ایران وجود ندارد. بهرغم مکاتباتی هم که با مسئولان تلگرام شد، آنها متأسفانه نه تنها همکاری نکردند بلکه مطالب ناحقی را هم عنوان کردند که مشکل درست کردند».
علت اصلی درماندگی و آشفتگی رژیم روشن شد اولاً رژیم اصلاً امکان فیلتر کردن و کنترل تلگرام را حداقل در حال حاضر ندارد، چون مدیران این شبکه آن قدر شرافت حرفهای داشتند که نه تنها پیشنهاد رژیم برای جاسوسی علیه کاربران ایرانی را رد کردند، بلکه آن را افشا هم نمودند و به قول این کارگزار رژیم برای نظام «مشکل درست کردند» ؛ یعنی در دنیا رسوایش کردند. بنابراین کابوس حضور مجاهدین در این شبکه همچنان خواب خلیفه ارتجاع و وزارت اطلاعاتش را آشفته است.
اما منشأ آشفتگی چارهناپذیر رژیم این است که میداند به فرض هم که با صرف هزینههای کلان، بتواند تلگرام را هم تحت کنترل قرار دهد و فیلتر کند، کاربران و جوانان ایرانی هوشمند و تشنهٴ آزادی و آگاهی، به قول خود رژیم به سرعت به یک شبکهٴ دیگر کوچ میکنند و به آنچه که رژیم مثل جن از بسمالله از آن میترسد، دست مییابند، یعنی به آگاهی، ارتباط و تشکل!
اولین چیزی که در مواجهه رژیم با این قضیه به چشم میخورد، تشتت و سردرگمی است. هم در رابطه با شبکهٴ تلگرام بهطور خاص و هم در رابطه با فضای مجازی بهطور عام.
تلویزیون رژیم طی گزارشی که روز 9آبان پخش کرد، به این سردرگمی چنین اعتراف کرد:
«گاهی صحبت از فیلترینگ کلی میشود، گاهی هم فیلترینگ هوشمند و گاهی هم از ایجاد یک نرم افزار داخلی با قابلیتهای مشابه سخن رانده میشود، موضوعاتی که تا به امروز بنا به دلایلی هیچکدام به مرحله اجرا نرسیده است. از سوی دیگر بنا به اخبار موجود تا کنون تلاشهایی هم برای مذاکره با مدیران شبکهٴ تلگرام از سوی دولت صورت پذیرفته تا به کمک آنها آسیبهای این نرم افزار به حداقل رسانده شود. تلاشهایی که ظاهراً آن هم تا کنون موفقیت آنچنانی به همراه نداشته است. در چنین شرایطی هر روز شایعه یا خبری جدید در رسانهها در خصوص فیلتر کردن تلگرام به گوش میرسد. آخرین آن هم خبری بود که هفته گذشته منتشر شد و اعلام شد که کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه در نظر دارد با تشکیل جلسهیی تلگرام را فیلتر کند؛ جلسهیی که ظاهراً برگزار شد و خبری از مسدود کردن این نرم افزار ارتباطی از آن به بیرون نیامد. حالا و با مشخص بودن مسئولان در مورد تلگرام و بهصورت کلیتر، شبکههای اجتماعی بازار حاشیهها در این میان داغ داغ است!».
به این ترتیب بهوضوح پیداست که رژیم در برابر این مسأله از یک سو وحشتزده و از سوی دیگر کاملاً درمانده شده و دچار تزلزل و تشتت است؛ اما وحشت ناشی از چیست؟ یکی از کارگزاران رژیم در امور سانسور و سرکوب در فضای مجازی یا بهقول خود رژیم «کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه» به نام اسفنانی که نماینده مجلس ارتجاع هم هست، در همان برنامه در پاسخ به این سؤال که اصلاً چرا فیلترینگ شبکهٴ تلگرام مطرح شده، میگوید:
«یکی از دلایلی که بحث فیلترینگش مطرح شده بود همین بود که نه یک کانال، چندین کانال متأسفانه راهاندازی کرده شبکه تلگرام که بر اساس اون هم معاندین نظام و منافقین و هم شبکههای غیراخلاقی متأسفانه راهاندازی شده…».
چند هفته طول کشید تا در کش و قوسهای فیلترینگ یا عدم فیلترینگ و کنترل و چگونگی کنترل شبکهٴ تلگرام، یکی از دستاندرکاران آن اعتراف کند که علت اصلی مطرح شدن فیلترینگ تلگرام، حضور مجاهدین و هواداران مجاهدین در این شبکه است. روشن است که اباطیلی مانند وجود «شبکههای غیراخلاقی» صرفاً برای کمرنگ کردن همین واقعیت است و گرنه کیست که نداند بحث اخلاقی و غیراخلاقی که توسط این رژیم سراپا فساد مطرح میشود، تنها یک بهانه و سرپوش است.
در یک برنامه تلویزیونی دیگر، فردی که به نظر میرسد کارشناس فضای مجازی است، میگوید. «ببینید در سایتهای انگلیسی زبون و فارسی زبون اون ور آبی دو گروه هستند که دارند ضد (رژیم) ایران فعالیت میکنند. یک گروه هستند که کاملاً مشخص هستند (مجاهدین) هستند. سایتهای فارسی زبان و انگلیسیزبان را راهاندازی کردهاند. در شبکههای اجتماعی مثل فیسبوک خیلی فعال هستند. «ادبیاتشان یکسان است اما شکل و شمایلشان کمی با هم فرق میکند».
اما چرا رژیم در فیلتر کردن تلگرام دچار تردید و تشتت است و برخی مقامهای رژیم مخالف آن هستند؟
«اسفنانی» در این باره توضیح قابل تأملی دارد: «مسأله این است که شبکهیی مثل تلگرام حدود 14میلیون کاربر در کشور و عضو دارد اگر این شبکه فیلتر شود، با این 14میلیون نفری که کارشان غیرمجرمانه است و کاربری درست و قابلقبول دارند، فیلتر کردن اینها ممکن است مباحث اجتماعی بهوجود بیاورد، بنابراین دقت نظر در این زمینه قدری بالاتر است.
به این ترتیب روشن میشود یکی از علل تزلزل و تردید رژیم، ابعاد چند میلیونی کاربران ایرانی این شبکه است که به گفته این کارگزار رژیم تعداد آنها 14میلیون نفر است، به گزارش رسانههای حکومتی یکی از کارگزاران رژیم به نام علیرضا خراسانی ترافیک کشور ایران روی شبکه تلگرام را بیش از ۲۳.۵ میلیون نفر گزارش کرد وی گفت: از مجموع ۶۲ میلیون کاربر فعال ماهانه تلگرام (اگر فرض بگیریم که تعداد کاربران از ماه می۲۰۱۵ زیاد هم نشده باشند!) بیش از ۳۸ درصد آنها از ایران (ترافیک دریافتی از آیپیها ایران، منهای آیپیهای پرچمدار خارجی برخی از آیاسپیها که رومانی و... را نشان میدهند!) هستند و با یک حساب سرانگشتی میتوان فهمید تعداد کاربران ایرانی که تا چندی پیش ۱۲.۴ میلیون نفر شده بود اینک از مرز ۲۳ میلیون کاربر (چه موبایل و چه دسکتاپ) گذشته است.
و رژیم با فیلتر کردن این شبکه، با تمام این 23میلیون نفر طرف میشود؛ بهخصوص وقتی که آنها دریابند که علت اصلی فیلترینگ هراس رژیم از مجاهدین بوده است. اما نکته این جاست که این هم اصل مشکل نیست؟
«اسفنانی» میگوید: رفع آسیبهای ناشی از تلگرام متأسفانه اصلاً امکانپذیر نیست، چرا که سرورهای این شبکه در خارج از کشور قرار دارد و در اختیار افراد خاصی است که به هیچ عنوان امکان دسترسی به ما نمیدهند به همین خاطر چون امکان کنترل و در دست گرفتن فضا برای دولت ایران وجود ندارد. بهرغم مکاتباتی هم که با مسئولان تلگرام شد، آنها متأسفانه نه تنها همکاری نکردند بلکه مطالب ناحقی را هم عنوان کردند که مشکل درست کردند».
علت اصلی درماندگی و آشفتگی رژیم روشن شد اولاً رژیم اصلاً امکان فیلتر کردن و کنترل تلگرام را حداقل در حال حاضر ندارد، چون مدیران این شبکه آن قدر شرافت حرفهای داشتند که نه تنها پیشنهاد رژیم برای جاسوسی علیه کاربران ایرانی را رد کردند، بلکه آن را افشا هم نمودند و به قول این کارگزار رژیم برای نظام «مشکل درست کردند» ؛ یعنی در دنیا رسوایش کردند. بنابراین کابوس حضور مجاهدین در این شبکه همچنان خواب خلیفه ارتجاع و وزارت اطلاعاتش را آشفته است.
اما منشأ آشفتگی چارهناپذیر رژیم این است که میداند به فرض هم که با صرف هزینههای کلان، بتواند تلگرام را هم تحت کنترل قرار دهد و فیلتر کند، کاربران و جوانان ایرانی هوشمند و تشنهٴ آزادی و آگاهی، به قول خود رژیم به سرعت به یک شبکهٴ دیگر کوچ میکنند و به آنچه که رژیم مثل جن از بسمالله از آن میترسد، دست مییابند، یعنی به آگاهی، ارتباط و تشکل!