رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز دوشنبه ۱۸ خرداد، با ابراز نگرانی نسبت به ادامه عدم همکاری رژیم ایران با آژانس اعلام کرد که این نهاد بینالمللی نزدیک به یک سال است به تأسیسات حیاتی اتمی رژیم دسترسی نداشته و در نتیجه قادر به راستیآزمایی فعالیتهای هستهیی تهران نیست.
گروسی در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت: «ما شکافی تقریباً یکساله داریم، زیرا یک سال است که به این تأسیسات حیاتی دسترسی نداشتهایم». وی افزود که در چنین شرایطی «راهی برای اطمینان یافتن و تأیید اینکه هیچ انحرافی در مواد هستهیی یا هر فعالیت غیرقانونی دیگر ایران وجود ندارد، باقی نمانده است».
مدیرکل آژانس همچنین در نشست شورای حکام، از ادامه قطع یا محدود شدن کانالهای ارتباطی میان رژیم ایران و آژانس انتقاد کرد و گفت ارتباطات میان دو طرف عملاً از کار افتاده و تنها تماسهای پراکندهای با مقامهای رژیم برقرار میشود.
گروسی با اشاره به تأسیسات هستهیی رژیم که یک سال پیش هدف حملات آمریکا و اسراییل قرار گرفته بودند، تأکید کرد تهران تاکنون توضیحی درباره سرنوشت مواد هستهیی موجود در این مراکز ارائه نکرده است. بهگفته وی، بخش قابل توجهی از ذخایر اورانیوم با غنای بالا، از جمله اورانیوم ۶۰درصدی، احتمالاً همچنان وجود دارد و آژانس باید بتواند محل نگهداری و وضعیت آن را راستیآزمایی کند.
مدیرکل آژانس بار دیگر بر ضرورت اجرای کامل تعهدات پادمانی از سوی رژیم ایران و ازسرگیری بازرسیها تأکید کرد و گفت حل بنبست کنونی مستلزم همکاری فوری تهران با آژانس است.
گروسی در پاسخ به سؤالی درباره احتمال دستیابی آمریکا و رژیم ایران به یک توافق سیاسی بدون ارزیابی فنی آژانس گفت: «مطمئناً آنها میتوانند». اما وی بلافاصله هشدار داد: «یک توافق بدون راستیآزمایی، یک توهم و فقط یک تکه کاغذ است و شما نمیدانید که آیا مفاد آن رعایت میشود یا خیر».
همزمان، ایالات متحده با حمایت بریتانیا، فرانسه و آلمان در تلاش است قطعنامهیی جدید را در شورای حکام آژانس به تصویب برساند که رژیم ایران را ملزم میکند اطلاعات کامل درباره تأسیسات بمبارانشده و ذخایر اورانیوم غنیشده خود را بدون تأخیر در اختیار آژانس قرار دهد. بر اساس گزارشهای دیپلماتیک، این قطعنامه از حمایت گسترده اعضای شورا برخوردار است و احتمال تصویب آن بالاست.
رژیم ایران در واکنش به این تلاشها هشدار داده است که تصویب قطعنامه جدید میتواند روند همکاریها را دشوارتر کند. نمایندگی رژیم در آژانس مدعی شده است که فشار و تقابل به همکاری منجر نمیشود و ممکن است چشمانداز دستیابی به راهحل دیپلماتیک را تضعیف کند.
گروسی نیز ضمن رد اتهامهای رژیم درباره جانبداری آژانس، تأکید کرد تنها راه خروج از وضعیت کنونی، بازگشت تهران به همکاری کامل با آژانس و دستیابی به یک راهحل سیاسی و دیپلماتیک است.
