در پی اعلام آغاز مأموریت موسوم به «پروژه آزادی» از سوی آمریکا برای تضمین عبور کشتیها از تنگه هرمز، مقامات نظامی و سیاسی رژیم ایران نسبت به این اقدام واکنش نشان داده و هشدارهایی صادر کردند.
علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، صبح دوشنبه ۱۴ اردیبهشت اعلام کرد که هر گونه نزدیک شدن یا ورود نیروهای نظامی آمریکا و «نیروهای بیگانه» به تنگه هرمز با واکنش مواجه خواهد شد. بهگفته وی، کنترل این گذرگاه در اختیار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی است و عبور و مرور کشتیها باید با هماهنگی این نیروها انجام شود. او همچنین به کشتیهای تجاری و نفتکشها هشدار داد که از تردد بدون هماهنگی خودداری کنند.
در همین راستا، ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز اعلام کرد که هر گونه مداخله آمریکا در ترتیبات دریایی تنگه هرمز بهمنزله نقض آتشبس تلقی خواهد شد.
در مقابل، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که از بامداد دوشنبه «پروژه آزادی» برای عبور امن کشتیها آغاز میشود. وی هدف این اقدام را کمک به کشتیهایی عنوان کرد که در منطقه با مشکلاتی از جمله کمبود مواد غذایی برای خدمه مواجه شدهاند و تأکید کرد که هرگونه مانعتراشی با پاسخ قاطع روبهرو خواهد شد.
ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) نیز اعلام کرد که در این مأموریت بیش از ۱۵ هزار نیروی نظامی، ناوشکنهای مجهز به موشکهای هدایتشونده، بیش از ۱۰۰ هواگرد و سامانههای بدون سرنشین مشارکت دارند. این نهاد تأکید کرده است که مأموریت یاد شده با هدف پشتیبانی از عبور کشتیهای تجاری از این گذرگاه حیاتی انجام میشود.
همزمان، برخی رسانههای آمریکایی به ابعاد این طرح پرداختهاند. وبسایت «اکسیوس» بهنقل از دو مقام آمریکایی گزارش داده است که کشتیهای نیروی دریایی آمریکا «در نزدیکی» کشتیهای تجاری حضور خواهند داشت تا در صورت لزوم از آنها در برابر حملات احتمالی نیروهای ایرانی محافظت کنند. همچنین بهنوشته این رسانه، قرار است اطلاعات مربوط به مسیرهای امن عبور، بهویژه مسیرهایی که مینگذاری نشدهاند، در اختیار کشتیها قرار گیرد.
روزنامه «والاستریت جورنال» نیز بهنقل از دو مقام ارشد آمریکایی گزارش داده است که «پروژه آزادی» در حال حاضر بیشتر بهعنوان یک سازوکار هماهنگی میان کشورها، شرکتهای بیمه و سازمانهای کشتیرانی عمل میکند و لزوماً شامل همراهی مستقیم همه کشتیها توسط ناوهای جنگی آمریکا نیست.
در حوزه اقتصادی نیز اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در گفتگو با شبکه فاکس نیوز اعلام کرد که سیاست «فشار حداکثری» علیه رژیم ایران تشدید شده و بهگفته او، این روند به مراحل پایانی خود نزدیک میشود. وی افزود که ایالات متحده در حال افزایش فشار بر شبکههای مالی مرتبط با سپاه پاسداران و ردیابی داراییهای خارجی رژیم ایران است.
این تحولات همزمان با ادامه تنشها در تنگه هرمز و تلاشهای دیپلماتیک و نظامی طرفین در این منطقه راهبردی در جریان است.
