در حالی که مذاکرات اسلامآباد در آستانه فروپاشی قرار داشت، دونالد ترامپ با تمدید مشروط و کوتاه مدت آتشبس، پنجرهای ۳ تا ۵روزه را برای تهران باز کرد تا به «جنگ قدرت داخلی» پایان داده و با پیشنهادی واحد به میز مذاکره بازگردد. همزمان با استقبال سازمان ملل و پاکستان از این حرکت، واشنگتن بر ادامه محاصره دریایی تأکید کرده و لغو آن را تنها منوط به حصول توافق نهایی دانسته است.
اولتیماتوم ترامپ: ایران اوضاع خود را جمعوجور کند
به گزارش اکسیوس بهنقل از مقامات آمریکایی، آتشبس اعلام شده از سوی ترامپ هرگز «باز و نامحدود» نخواهد بود. سه مقام آمریکایی اعلام کردند که رئیسجمهور آمریکا به جناحهای درگیر در قدرت در ایران فرصتی کوتاه داده است تا پشت یک پیشنهاد منسجم متحد شوند؛ در غیراین صورت، آتشبس پایان مییابد. یک منبع مطلع به اکسیوس گفت: «ترامپ حاضر است ۳ تا ۵روز دیگر زمان بدهد تا مقامات ایران اوضاع خود را جمعوجور کنند».
ترامپ صبح چهارشنبه در «تروث سوشیال» با اشاره به وخامت اوضاع اقتصادی ایران نوشت: «ایران از نظر مالی در حال فروپاشی است، آنها تشنه پول نقد هستند و روزانه ۵۰۰میلیون دلار ضرر میکنند. ارتش و پلیس آنها از عدم دریافت حقوق شکایت دارند». وی همچنین تأکید کرد تا زمان حصول توافق، محاصره بنادر لغو نخواهد شد، چرا که لغو آن شانس رسیدن به صلح را از بین میبرد.
اسلامآباد؛ کانون رایزنیهای فشرده و «خبرهای خوب»
نیویورکپست بهنقل از منابع پاکستانی گزارش داد که تلاشهای مثبت میانجیگری با تهران ادامه دارد و احتمال برگزاری دور دوم مذاکرات صلح در «۳۶ تا ۷۲ساعت آینده» بسیار بالاست. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، ضمن قدردانی از ترامپ برای تمدید آتشبس، اظهار امیدواری کرد که طرفین در دور دوم مذاکرات در اسلامآباد به یک توافق جامع دست یابند.
بهرغم تمدید آتشبس، جی دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، فعلاً واشنگتن را به مقصد پاکستان ترک نکرده است. یک مقام کاخسفید اعلام کرد ونس در حال حاضر در جلسات سیاستگذاری در واشنگتن حضور دارد.
تضاد مواضع در تهران؛ تهدید به شکست محاصره با زور
در جبهه مقابل، خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران مدعی شد ایران درخواست تمدید آتشبس نکرده و بارها تهدید به شکستن محاصره دریایی با استفاده از زور کرده است. همچنین مشاور رئیس مجلس ایران، بیانیه ترامپ را یک «ترفند» توصیف کرد.
مقامات ارشد تهران توقیف دو کشتی تجاری ایرانی (از جمله کشتی توسکا) توسط نیروی دریایی آمریکا را «دزدی دریایی و تروریسم دولتی» خوانده و آن را اقدامی جنگی قلمداد کردهاند. این در حالی است که برخی مقامات دیگر در تهران به رویترز گفتهاند مایل به شرکت در مذاکرات هستند، به شرط آن که آمریکا سیاست فشار و تهدید را کنار بگذارد.
هزینههای انسانی و اقتصادی جنگ
جنگ که از ۲۸ فوریه با بمباران هوایی ایران توسط آمریکا و اسراییل آغاز شد، اکنون ابعاد فاجعهباری به خود گرفته است:
تلفات: بیش از ۵۰۰۰غیرنظامی در منطقه کشته و صدها هزار نفر در ایران و لبنان آواره شدهاند.
اقتصاد جهانی: بسته شدن گلوگاه تنگه هرمز قیمت نفت را در آستانه ۱۰۰دلار نگه داشته و خطر رکود جهانی را جدیتر کرده است.
آنتونیو گوترز، دبیرکل سازمان ملل، با استقبال از گام ترامپ برای تمدید آتشبس، آن را فرصتی برای دستیابی به راهحل پایدار خواند و از طرفین خواست بهطور سازنده در مذاکرات مشارکت کنند.