با تشکر از شما آقای رئیس جلسه، خانم پرزیدنت
می دانیم که روابط بینالمللی همیشه زیر ضرب رئال پلیتیک است. مسأله در این است که من طرفدار رئال پلیتیک نیستم، اگر بودم اینجا نبودم، مسأله رئال پلیتیک این است که ظاهر واقعیت گرایی دارد در حالی که این چیزی نیست جز رویکرد غیراخلاقی. بهطور عمومی میدان سیاسی چیزی جز رفتار غیراخلاقی که در پوش حرفهیی بودن مؤثر، میپیچانند، نیست.
من بلافاصله باید توضیح بدهم با نکاتی که تا کنون گفته شد موافقم.
رویکرد رژیم در احتضار. این توصیفی است که امروز شایسته رژیم ایران است یک رژیم در حال احتضار. مواظب باشیم رژیمهای در حال احتضار خطرناک هم هستند. وقتی که زخمی است حمله میکند. بله من حیوانات را نمیشناسم ولی به روابط بینالمللی و علوم سیاسی اشراف دارم. ما شاهد سیاستی هستیم که سیاست یک گام پس و یک گام پیش است، اگر ترجیح میدهید میگویم عقبنشینی و حمله. عقبنشینی در زمینه پرونده هستهیی بله. چون همانطور که به خوبی گفته شد امروز در زمینه سیاسی و تکنولوژیک وضعیت فاجعهبار است. وضعیت اجتماعی شاید از لحاظ انسانی از پایه خراب تر باشد، البته فکر نمیکنم که این برای ملاها ناراحتکننده باشد، آنها اصلاً به این چیزها کاری ندارند. اما آنچه که برایشان ناراحتکننده است این است که در معرض سرنگونی قرار گیرند. بهار ایرانی از سال 2009 است. اینجا هیچکس فراموش نکرده است. در سال 2009 رژیم در حال سقوط بود. از آن موقع در آنچه که بهار عرب نامیده میشود شاهد سقوط چهار دیکتاتوری بودیم. البته همه رؤسای کشورهای عربی دیکتاتور نیستند. من فکر میکنم که رژیم البته نه برای بهروزی مردم، اینقدر ساده نیستم، بلکه برای حفظ خودش در قدرت نگران شده است. به همین خاطر است که فکر میکنم در زمینه پرونده بمب، که برایش نهایتاً گرانتر تمام میشود، تصمیم گرفت عقبنشینی کند. آیا عقبنشینی میکند که بهتر بپرد؟ نمیدانم. ولی به هر حال از یک لنگرگاه عقب کشید با این امید که از سرنوشتی که در سال 2009 در انتظارش بود، بگریزد. سرنوشتی که تعدادی از دیکتاتوریهای جهان عرب دچارش شدند. رژیم این کار را کرد که تحریمها را بردارد و بهطور مشخص از خطر یک قیام اجتماعی بجهد.
مدراسیون پراگماتیک؟ این نکته هم خیلی خوب گفته شد. وقتی به بازی سیاسی فکر میکنم، باید همیشه مواظب کلمات بود. اگر مدراسیون یعنی پذیرش مذاکرات بر سر پرونده هستهیی، یعنی بهسادگی رعایت قطعنامههایی در زمینه هستهیی که سازمان ملل از سال 2006 در چندین نوبت تصویب کرد. در نتیجه میتوان صحبت از مدراسیون کرد. ولی من این طور فکر نمیکنم. باید صحبت از پراگماتیسم کرد. پراگماتیسم یک حسن است ولی بهمعنی اخلاق نیست، یک حسن سیاسی دیکتاتورهایی که میخواهند سرنگون نشوند. بارها گفتهام که فرد پراگماتیک این تفاوت را با آدم دگم دارد که پراگماتیک وقتی میبیند کشتیهای جنگی بریتانیایی یا آمریکایی به سمت سواحلش نشانه رفتهاند، ممکن است کماکان به سنگسار زنان ادامه بدهد به هر حال این برایش قیمتی ندارد چون همه متأسفانه اهمیتی نمیدهند، ولی شروع به مذاکره با غرب و جامعه بینالمللی آن هم بهطور مادی در زمینه نظامی و از جمله در زمینه هستهیی خواهد کرد. پس یک رئیسجمهوری هست که بهطور دموکراتیک انتخاب نشده است، توسط خامنهای در ژوئن گذشته انتخاب شده است. یک رئیسجمهور پراگماتیک است و نه یک رئیسجمهور مدره. قطعاً مدره نیست، بهطور خاص از نظر اخلاق مدره نیست.
در دو زمینه به سرعت نتیجهگیری میکنم. دو نکتة نتیجهگیری. من موافقم در مورد همه آنچه که گفته شد من جزء کسانی هستم که معتقد است مشکل به هیچوجه در اسلام نیست. شیعه بارها در تاریخ بیشتر، ـ من از بیرون و بهعنوان یک فرد غیر معتقد نگاه میکنم ـ یک نوع جریان اعتراضی بهمعنی اصیل آن در درون اسلام بوده و بسیاری از صفات معنوی عظیم را در خود دارد و شاید روزی اجازه دهد که دورتر برویم و به یک اسلام صلحآمیز برسیم. مسأله مذهب سنی هم نیست. یکی از مسائل خاورمیانه، سوءاستفادهٴ رژیم ایران از شیعه است. بهمعنی دیگر وسیله قرار دادن مذهب در خدمت سیاست. این البته جدید نیست. دوران ماقبل تاریخ را نمیدانم آن را نمیشناسم. اما از موقعی که اولین شهرهای سومریان وجود دارد میتوانم تضمین کنم که مذهب توسط سیاست آلت دست قرار میگیرد. این امری عادی است و جدید هم نیست. این امری است که حکومت تهران به آن میپردازد.
متشکرم.
می دانیم که روابط بینالمللی همیشه زیر ضرب رئال پلیتیک است. مسأله در این است که من طرفدار رئال پلیتیک نیستم، اگر بودم اینجا نبودم، مسأله رئال پلیتیک این است که ظاهر واقعیت گرایی دارد در حالی که این چیزی نیست جز رویکرد غیراخلاقی. بهطور عمومی میدان سیاسی چیزی جز رفتار غیراخلاقی که در پوش حرفهیی بودن مؤثر، میپیچانند، نیست.
من بلافاصله باید توضیح بدهم با نکاتی که تا کنون گفته شد موافقم.
رویکرد رژیم در احتضار. این توصیفی است که امروز شایسته رژیم ایران است یک رژیم در حال احتضار. مواظب باشیم رژیمهای در حال احتضار خطرناک هم هستند. وقتی که زخمی است حمله میکند. بله من حیوانات را نمیشناسم ولی به روابط بینالمللی و علوم سیاسی اشراف دارم. ما شاهد سیاستی هستیم که سیاست یک گام پس و یک گام پیش است، اگر ترجیح میدهید میگویم عقبنشینی و حمله. عقبنشینی در زمینه پرونده هستهیی بله. چون همانطور که به خوبی گفته شد امروز در زمینه سیاسی و تکنولوژیک وضعیت فاجعهبار است. وضعیت اجتماعی شاید از لحاظ انسانی از پایه خراب تر باشد، البته فکر نمیکنم که این برای ملاها ناراحتکننده باشد، آنها اصلاً به این چیزها کاری ندارند. اما آنچه که برایشان ناراحتکننده است این است که در معرض سرنگونی قرار گیرند. بهار ایرانی از سال 2009 است. اینجا هیچکس فراموش نکرده است. در سال 2009 رژیم در حال سقوط بود. از آن موقع در آنچه که بهار عرب نامیده میشود شاهد سقوط چهار دیکتاتوری بودیم. البته همه رؤسای کشورهای عربی دیکتاتور نیستند. من فکر میکنم که رژیم البته نه برای بهروزی مردم، اینقدر ساده نیستم، بلکه برای حفظ خودش در قدرت نگران شده است. به همین خاطر است که فکر میکنم در زمینه پرونده بمب، که برایش نهایتاً گرانتر تمام میشود، تصمیم گرفت عقبنشینی کند. آیا عقبنشینی میکند که بهتر بپرد؟ نمیدانم. ولی به هر حال از یک لنگرگاه عقب کشید با این امید که از سرنوشتی که در سال 2009 در انتظارش بود، بگریزد. سرنوشتی که تعدادی از دیکتاتوریهای جهان عرب دچارش شدند. رژیم این کار را کرد که تحریمها را بردارد و بهطور مشخص از خطر یک قیام اجتماعی بجهد.
مدراسیون پراگماتیک؟ این نکته هم خیلی خوب گفته شد. وقتی به بازی سیاسی فکر میکنم، باید همیشه مواظب کلمات بود. اگر مدراسیون یعنی پذیرش مذاکرات بر سر پرونده هستهیی، یعنی بهسادگی رعایت قطعنامههایی در زمینه هستهیی که سازمان ملل از سال 2006 در چندین نوبت تصویب کرد. در نتیجه میتوان صحبت از مدراسیون کرد. ولی من این طور فکر نمیکنم. باید صحبت از پراگماتیسم کرد. پراگماتیسم یک حسن است ولی بهمعنی اخلاق نیست، یک حسن سیاسی دیکتاتورهایی که میخواهند سرنگون نشوند. بارها گفتهام که فرد پراگماتیک این تفاوت را با آدم دگم دارد که پراگماتیک وقتی میبیند کشتیهای جنگی بریتانیایی یا آمریکایی به سمت سواحلش نشانه رفتهاند، ممکن است کماکان به سنگسار زنان ادامه بدهد به هر حال این برایش قیمتی ندارد چون همه متأسفانه اهمیتی نمیدهند، ولی شروع به مذاکره با غرب و جامعه بینالمللی آن هم بهطور مادی در زمینه نظامی و از جمله در زمینه هستهیی خواهد کرد. پس یک رئیسجمهوری هست که بهطور دموکراتیک انتخاب نشده است، توسط خامنهای در ژوئن گذشته انتخاب شده است. یک رئیسجمهور پراگماتیک است و نه یک رئیسجمهور مدره. قطعاً مدره نیست، بهطور خاص از نظر اخلاق مدره نیست.
در دو زمینه به سرعت نتیجهگیری میکنم. دو نکتة نتیجهگیری. من موافقم در مورد همه آنچه که گفته شد من جزء کسانی هستم که معتقد است مشکل به هیچوجه در اسلام نیست. شیعه بارها در تاریخ بیشتر، ـ من از بیرون و بهعنوان یک فرد غیر معتقد نگاه میکنم ـ یک نوع جریان اعتراضی بهمعنی اصیل آن در درون اسلام بوده و بسیاری از صفات معنوی عظیم را در خود دارد و شاید روزی اجازه دهد که دورتر برویم و به یک اسلام صلحآمیز برسیم. مسأله مذهب سنی هم نیست. یکی از مسائل خاورمیانه، سوءاستفادهٴ رژیم ایران از شیعه است. بهمعنی دیگر وسیله قرار دادن مذهب در خدمت سیاست. این البته جدید نیست. دوران ماقبل تاریخ را نمیدانم آن را نمیشناسم. اما از موقعی که اولین شهرهای سومریان وجود دارد میتوانم تضمین کنم که مذهب توسط سیاست آلت دست قرار میگیرد. این امری عادی است و جدید هم نیست. این امری است که حکومت تهران به آن میپردازد.
متشکرم.