فرانکفورتر آلگماینه
پسر شاه و «جایزه آزادی»
گزیدهٔ مقالهیی از رونیا عثمان -اول نوامبر ۲۰۲۶
شاه به شیوه دیکتاتوری بر کشور حکومت میکرد
و فساد، کنترل و شکنجه امری روزمره بود تا اینکه در ۱۹۷۹
به زیر کشیده شد و ملاهای خونریز جای او را گرفتند
هواداران پهلوی بارها با رفتاری پرخاشگرانه ظاهر میشوند
و برنامهها را برهم میزنند
من خودم این را در ماه سپتامبر در یک برنامه تجربه کردم
هنگامیکه در پنل نشسته بودم و اشاره کردم که کردها
در زمان شاه نیز سرکوب میشدند، مرا دروغگو خطاب کردند و ناسزا گفتند
این نکته را همه میدانیم. آدم میخواهد کار درستی را انجام دهد، اما باز هم تیرش به خطا میرود. «جایزه آزادی» بنیاد فریدریش ناومان امسال به «مردم ایران» اهدا میشود. قرار است از «شجاعت و اراده آزادیخواهی آنان و نیز همه کسانی که برای حقوق خود، آزادی خود و جامعهیی باز و دموکراتیک در ایران تلاش میکنند» تجلیل شود. انتخابی خوب، بهویژه در روزگاری که تنها از تنگه هرمز و قیمت بالای بنزین سخن گفته میشود و تقریباً دیگر کسی از مردمی در ایران حرف نمیزند که از سوی رژیم آزار دیدهاند، زندانی شدهاند و کشته شدهاند.
از آنجا که «مردم ایران» نمیتوانند در ۷ نوامبر شخصاً به کلیسای پاول در فرانکفورت بیایند، باید نمایندهای شایسته برگزیده شود تا جایزه را دریافت کند. زنانی به ذهن میآیند که پس از قتل ژینا امینی به خیابانها آمدند، از سوی مزدوران رژیم هدف گلوله قرار گرفتند، بازداشت شدند و مورد بدرفتاری قرار گرفتند، و برخی از آنان اکنون در اروپا پناه یافتهاند. زنان فعال، شاعر، هنرمند و وکیل، و خانوادههای زندانیان سیاسی؛ انسانهایی که حرفهای بسیاری برای گفتن دارند و بسیار کم شنیده میشوند.
(اما) بنیاد فریدریش ناومان رضا پهلوی را برگزید؛ پسر ارشد شاه، که به شیوهای دیکتاتوری بر کشور حکومت میکرد – فساد، نظارت و شکنجه امری روزمره بود – تا آنکه در سال ۱۹۷۹ از تخت طاووس خود به زیر کشیده شد و ملاهای خونریز جای او را گرفتند. اما او پیش از آن، انبوهی پول را از کشور خارج کرد... . و پسرش هنوز هم از آن ارتزاق میکند. سالهای طولانی، بیرون از حلقه هوادارانش، هیچکس به این فرزند خاندان سلطنتی علاقهیی نشان نمیداد، تا اینکه در پی جنبش «زن، زندگی، آزادی»... . ، تغییر رژیم مطرح شد... پهلوی آماده بود. او در سفری به برلین در آوریل ۲۰۲۶ گفت: «دهها میلیون نفر نام مرا فریاد زدند».
به سختی میتوان گفت که او به واقع چه میزان پشتوانه در کشور دارد، زیرا در ایران هیچ نظرسنجی مستقلی وجود ندارد. در میان اقلیتهای قومی، مانند کردها، محبوبیت چندانی ندارد؛ چرا که آنان در دوران پدرش نیز بهشدت سرکوب شدند. پوشش کردی ممنوع بود، همچنین کتابها و رسانههای کردی، و کردی بهعنوان زبان آموزش. پهلوی هرگز از جنایات پدرش فاصله نگرفته است. بهمناسبت چهلو ششمین سالگرد درگذشت پدرش، او در ایکس یادنامهای ستایشآمیز منتشر کرد و در آن پدرش را دولتمردی بزرگ ترسیم کرد که باید به چشمانداز او وفادار ماند. او همواره از «تجزیهطلبان» سخن میگوید. او ژینا امینی، زن کردی را که در سال ۲۰۲۲ به دست گشت ارشاد کشته شد، پیوسته «مهسا» مینامد، که نام رسمی فارسی او بود، و نه ژینا، آنگونه که خانوادهاش او را صدا میکنند...
هواداران پهلوی نیز چندان اعتمادبرانگیزتر نیستند. آنان در برابر... «زن، زندگی، آزادی»، شعارهای «مرد، میهن، آبادی» و «خدا، شاه، میهن» را قرار دادهاند. آنان بارها با رفتاری پرخاشگرانه ظاهر میشوند و برنامهها را برهم میزنند. خشم آنان متوجه مخالفان رژیم نیز هست. منطق کج آنان این است: هر که طرفدار شاه نیست، طرفدار رژیم است. من خودم این را در ماه سپتامبر در یک برنامه همبستگی با مردم ایران تجربه کردم...
هنگامیکه من در پنل نشسته بودم و اشاره کردم که کردها در زمان شاه نیز سرکوب میشدند، طبیعتاً مرا دروغگو خطاب کردند و ناسزا گفتند...
انتقاد از اهدای جایزه آزادی بنیاد ناومان به پهلوی، از سوی قربانیان شکنجه در دوران پدرش، مخالفان و قربانیان رژیم کنونی و انجمنها و ابتکارهای مدنی گوناگون مطرح شده است. سؤال این است که آیا سادهلوحی سیاسی به این انتخاب انجامید، یا این نیاز که در ایران رهبری گمارده شود و پهلوی به کمک این جایزه بیشازپیش بهعنوان رهبر اپوزیسیون جا انداخته شود...