آمریکا شامگاه سهشنبه ۱۵ اردیبهشت اعلام کرد اجرای طرح موسوم به «پروژه آزادی» در تنگه هرمز را برای مدتی کوتاه متوقف کرده است؛ طرحی که با هدف انتقال امن کشتیها و شناورهای کشورهای بیطرف از این آبراه راهبردی آغاز شده بود.
دونالد ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» اعلام کرد این تصمیم در پی درخواست پاکستان و برخی دیگر از کشورها اتخاذ شده تا فرصت لازم برای بررسی امکان دستیابی به یک توافق نهایی با رژیم ایران فراهم شود. بهگفته او، با وجود این توقف، محاصره دریایی علیه رژیم ایران همچنان ادامه خواهد داشت.
این عملیات که از ۱۴ اردیبهشت آغاز شده بود، پس از حدود ۴۸ساعت متوقف شد. این در حالی است که تهران و واشنگتن از ۱۹ فروردین در وضعیت آتشبس قرار دارند، اما هنوز به توافقی برای پایان رسمی درگیریها دست نیافتهاند.
در همین حال، مقامهای آمریکایی تأکید کردهاند که این طرح ماهیتی دفاعی دارد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در نشست خبری کاخسفید گفت: «ایالات متحده آغازگر درگیری در تنگه هرمز نیست، اما در صورت تهدید، پاسخ قاطع خواهد داد». او افزود: «هیچ شلیکی انجام نمیدهیم مگر اینکه ابتدا به ما شلیک شود».
روبیو همچنین اعلام کرد نیروهای آمریکایی در جریان درگیریهای اخیر، هفت قایق تندروی ایرانی را منهدم کردهاند و با ادامه پاکسازی مسیر، در تلاش هستند آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را حفظ کنند. بهگفته او، اقدامات ایران از جمله کارگزاری مین و حمله به کشتیها «غیرقانونی و غیرقابل قبول» است.
در مقابل، تهران پیشتر اعلام کرده بود که بازگشت به مذاکرات منوط به پایان محاصره دریایی بنادر ایران است. همزمان، گزارشهایی از حملات به کشتیها و اهداف منطقهیی در روزهای ابتدایی اجرای این طرح منتشر شد که بر پیچیدگی شرایط افزوده است.
بر اساس اعلام مقامهای آمریکایی، در جریان درگیریهای اخیر در تنگه هرمز، دستکم ۱۰ ملوان غیرنظامی جان خود را از دست دادهاند. این تحولات در حالی ادامه دارد که آینده آتشبس و مسیر مذاکرات همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
