فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرد طی یک هفته گذشته ۴۰۰ کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کردهاند و کشورهای حاشیه خلیجفارس نیز ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام از این آبراه صادر کردهاند. همزمان، سنتکام از مسدود شدن نزدیک به ۳۵۰ میلیون دلار دارایی رمز ارزی رژیم و جلوگیری از صادرات دستکم ۲۵ میلیارد دلار نفت خام خبر داد؛ در حالی که گزارشهایی از حملات نیروهای رژیم به کشتیهای تجاری و نفتکشها در منطقه منتشر شده است.
تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، تأکید کرد که تنگه هرمز باز است و رژیم ایران کنترل این آبراه را در اختیار ندارد.
هاوکینز گفت بیشتر حملات رژیم ایران علیه کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، با شکست مواجه شده و حدود ۹۷ درصد کشتیهایی که برای عبور از این مسیر اقدام کردهاند، بدون اصابت پرتابههای رژیم به مسیر خود ادامه دادهاند.
سخنگوی سنتکام افزود که تردد کشتیها از تنگه هرمز همچنان ادامه دارد و حتی در روز جمعه نیز کشتیهایی از این مسیر عبور کردهاند. او همچنین گفت هیچ صادرات یا وارداتی به مقصد ایران یا از مبدأ ایران، بدون اجازه آمریکا انجام نشده است.
دریادار بردلی کوپر، فرمانده سنتکام، نیز در پیامی ویدئویی که روز جمعه ۲۴ مهر منتشر شد، اعلام کرد طی یک هفته گذشته ۴۰۰ کشتی تجاری با کمک نیروهای آمریکایی از تنگه هرمز عبور کردهاند. بهگفته او، کشورهای دیگر حاشیه خلیجفارس نیز در همین مدت توانستهاند ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام را از این آبراه صادر کنند.
کوپر با اشاره به فشارهای اقتصادی واشنگتن علیه رژیم ایران گفت محاصره دریایی مانع صادرات دستکم ۲۵ میلیارد دلار نفت خام شده و آمریکا نزدیک به ۳۵۰ میلیون دلار از داراییهای رمز ارزی جمهوری اسلامی را مسدود کرده است.
او افزود فشار اقتصادی بر نیروهای نظامی رژیم به حدی رسیده که گزارشهایی درباره خودداری گروههای شبهنظامی همسو با تهران از پرداخت حقوق نیروهایشان، با هدف بازگرداندن پول به سپاه پاسداران، منتشر شده است. بهگفته فرمانده سنتکام، سپاه نیز حقوق نیروهای خود را پرداخت نمیکند.
کوپر ۳ محور اصلی فشار آمریکا بر تهران را محدود کردن صادرات نفت، مختل کردن تأمین مالی دیجیتال و تضعیف توان رژیم برای پرداخت حقوق نیروهای امنیتی عنوان کرد.
گزارش رویترز از ادامه برخی صادرات انرژی ایران
در مقابل، خبرگزاری رویترز روز شنبه گزارش داد که رژیم ایران با وجود محاصره دریایی آمریکا، از ماه ژوئیه مقداری گاز مایع و سوخت جت صادر کرده است.
بر اساس دادههای رهگیری کشتیها و تصاویر ماهوارهای که رویترز به آنها استناد کرده، دستکم ۸ نفتکش حامل حدود ۴.۱ میلیون بشکه گاز مایع ایران از اواسط ژوئیه از دریای عمان خارج شدهاند. همچنین یک نفتکش حامل سوخت جت ایران در ماه سپتامبر به میانمار رسیده است.
منابع امنیت دریایی به رویترز گفتهاند تهران برخی محمولههای خود را در میان انتقالهای کشتیبهکشتی دیگر تولیدکنندگان منطقه، در نزدیکی سواحل عمان، پنهان کرده است. با این حال، این محمولهها تنها بخش کوچکی از صادرات پیشین انرژی ایران را تشکیل میدهند.
بر اساس دادههای شرکت کپلر، صادرات نفت خام ایران در ماه سپتامبر به صفر رسیده است. سنتکام محاصره دریایی را «نفوذناپذیر» توصیف کرده و یک مقام نظامی آمریکا به رویترز گفته است عبور یک کشتی بهتنهایی بهمعنای دورزدن محاصره نیست و وضعیت هر شناور بهطور جداگانه بررسی میشود.
وزارت خزانهداری آمریکا نیز با اشاره به امکان جعل موقعیت یا هویت کشتیها، اعتبار برخی دادههای مربوط به عبور محمولههای ایرانی را زیر سؤال برده است.
تشدید حملات به کشتیها در تنگه هرمز
همزمان با ادامه این تحولات، مرکز عملیات تجارت دریایی انگلستان روز جمعه اعلام کرد که طی هفته اخیر، ۱۲ کشتی گزارش دادهاند در اطراف تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفتهاند.
بر اساس اعلام این مرکز، ۱۰ حمله در تنگه هرمز، یک حمله در خلیجفارس و یک حمله دیگر در دریای عمان رخ داده است. از مجموع ۱۲ کشتی، ۶ کشتی به مسیر خود ادامه داده یا به بندر رسیدهاند، یک کشتی از دست رفته، ۲ کشتی از کار افتاده یا قادر به حرکت نبودهاند و وضعیت ۳ کشتی دیگر هنوز تأیید نشده است.
این مرکز همچنین اعلام کرد از ۶ ژوئیه تاکنون، از مجموع ۷۴ مورد حمله گزارششده، ۵۵ مورد در مسیر جنوبی تنگه هرمز و در نزدیکی خط ساحلی عمان رخ داده است.
تنگه هرمز پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسراییل علیه رژیم ایران در اسفند سال گذشته، مسیر عبور حدود یکپنجم نفت خام و گاز مایع مصرفی در بازارهای جهانی بود. پس از آغاز جنگ، حملات به کشتیها و اختلال در تردد دریایی، این آبراه راهبردی را به یکی از کانونهای اصلی بحران منطقه تبدیل کرد.
در هفتههای اخیر، واشنگتن و تهران هر دو درباره کنترل تنگه هرمز موضعگیری کردهاند. در همین حال، محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران که از اواخر تیرماه آغاز شد، فشار بر صادرات نفت رژیم را افزایش داده و وزارت خزانهداری آمریکا نیز از اوایل شهریور با اجرای عملیات «طرد اقتصادی»، تحریمهایی علیه شبکههای مالی نزدیک به سپاه پاسداران و شرکتهای هواپیمایی ایرانی اعمال کرده است.