رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از توافق موقت میان رژیم ایران و آمریکا استقبال کرد و اعلام کرد که این نهاد بینالمللی وارد مرحله گفتگوهای فنی برای اجرای مفاد توافق خواهد شد.
گروسی روز پنجشنبه ۲۸ خرداد در ژنو به خبرنگاران گفت: «خوب است که این تفاهمنامه وجود دارد. اکنون کار فنی آغاز میشود». او تأکید کرد که بخش مربوط به نظارت و راستیآزمایی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در این توافق اهمیت کلیدی دارد و این نهاد باید مشخص کند چه مواردی باید مورد بررسی قرار گیرد و دسترسی به کدام تأسیسات و اطلاعات ضروری است.
مدیرکل آژانس همچنین با اشاره به تجربه مذاکرات گذشته گفت نباید از شکستهای پیشین دلسرد شد و مسیر گفتگوهای فنی باید ادامه یابد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که بر اساس تفاهمنامه ۱۴ بندی امضا شده میان تهران و واشنگتن، آتشبس اعلامشده در فروردینماه برای ۶۰ روز دیگر تمدید شده تا زمینه برای دستیابی به توافق نهایی فراهم شود. مقامهای دو کشور اعلام کردهاند این توافق بهصورت دیجیتال و به دو زبان فارسی و انگلیسی توسط دونالد ترامپ و پزشکیان امضا شده و از روز چهارشنبه اجرایی شده است.
در همین حال، خبرگزاری رویترز بهنقل از دادههای ردیابی کشتیها گزارش داده است که سه ابرنفتکش با پرچم عربستان سعودی حامل حدود ۶ میلیون بشکه نفت خام، ساعاتی پس از امضای این تفاهمنامه از مسیر تنگه هرمز عبور کردهاند.
بر اساس این گزارش، برخی کشتیها پیشتر برای پنهانسازی مسیر خود فرستندههای موقعیتیاب را خاموش کرده بودند، اما در روز پنجشنبه هنگام عبور از این آبراه حیاتی دوباره موقعیت خود را فعال کردهاند. دادههای شرکت کپلر نیز افزایش ترافیک دریایی در منطقه را تأیید کرده و نشان میدهد چند نفتکش در اطراف بندر فجیره امارات در حال بارگیری بوده و برخی دیگر به سمت اروپا در حرکت بودهاند.
همزمان، رسانههای حکومتی گزارش دادهاند که نیروی دریایی سپاه پاسداران عبور کشتیها از تنگه هرمز را منوط به هماهنگی با این نهاد اعلام کرده و تصاویری از انتظار برخی کشتیها برای دریافت مجوز عبور منتشر شده است.
بر اساس مفاد این تفاهمنامه، رژیم ایران موظف شده است ظرف ۳۰ روز سطح عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز را به وضعیت پیش از تنشها بازگرداند؛ آبراهی که پیش از این بحران، مسیر عبور حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز مایع جهان محسوب میشد.
