بانک جهانی در گزارش تازهٔ چشمانداز بازارهای کالایی پیشبینی کرد قیمت جهانی کالاها در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۳ درصد افزایش خواهد یافت؛ پیشبینی پایهیی که فرض میکند درگیریهای اثرگذار بر عرضه تشدید نشوند.
شاخص کالایی بانک جهانی شامل انرژی، محصولات کشاورزی، کود و فلزات است. بهدلیل درگیریهای خاورمیانه، ذخایر جهانی نفت کاهش یافته و بانک جهانی برآورد کرده عرضهٔ جهانی نفت در سال جاری ۵.۲ درصد افت کند؛ بزرگترین کاهش در بیش از چهار دهه، بهجز سال رکود جهانی ۲۰۲۰. همزمان مصرف نیز ۲.۵ درصد کاهش مییابد و تولید کمتر از مصرف مانده و بازار را در برابر اختلالها آسیبپذیرتر کرده است.
افزایش شدید قیمت انرژی و کالاهای اساسی
بانک جهانی پیشبینی میکند قیمت انرژی در سال ۲۰۲۶ حدود ۳۲ درصد بالا برود و سه سال کاهش پیاپی را معکوس کند. میانگین قیمت نفت برنت برای امسال ۹۱ دلار و برای سال آینده ۷۹ دلار برآورد شده است.
قیمت خوراکیها امسال ۱۰ درصد و سال آینده ۷ درصد افزایش مییابد؛ یعنی ۱۸ درصد رشد تجمعی. کود شیمیایی ۱۴ درصد گران میشود. فلزات ۲۵ درصد افزایش مییابند و به رکورد میرسند، و فلزات گرانبها ۴۰ درصد رشد میکنند.
سناریوی نامطلوب: جهش شدید قیمتها
در سناریوی بدبینانهٔ بانک جهانی، اگر درگیری خاورمیانه تشدید شود و آسیب به زیرساخت نفتی روسیه ادامه یابد، میانگین قیمت نفت برنت در سال آینده میتواند به ۱۰۵ دلار برسد و قیمت خوراکیها ۱۲ درصد بالاتر از پیشبینی پایه قرار گیرد؛ سطحی بالاتر از سال ۲۰۲۲.
بانک جهانی هشدار داد چنین وضعی میتواند بحران غذایی مشابه اوایل دههٔ ۲۰۱۰ ایجاد کند و شمار بیشتری را به فقر شدید بکشاند.
هشدار اقتصاددان بانک جهانی
معاون اقتصاددان ارشد بانک جهانی گفت: «بازارهای کالا همزمان از چند شوک بزرگ ضربه میخورند». او اولویت را حفاظت از فقیرترین مردم و پشتیبانی از کشورهای کمدرآمد بدهکار دانست.