گزارش ری‌یل آمریکا وویس
درباره قیامهای مردمی در ایران و بچه شاه دیکتاتور
رضا پهلوی هرگز مسئولیت پدرش در سرکوب سیاسی را رد نکرده
و از عملکرد ساواک نیز اعلام برائت نکرده است
پدر او پس از دهه‌ها استبدادی و سرکوب سیاسی
از طریق ساواک، پلیس مخفی مخوف حکومت سلطنتی
در نتیجه یک انقلاب عظیم مردمی سرنگون شد
موضوع جنجالی دیگر که به بیش از دو دهه قبل بازمی‌گردد
ارتباطات رضا پهلوی با سپاه پاسداران و تشکیلات امنیتی رژیم است
آینده ایران را نه قدرتهای خارجی
و نه ادعاهای سیاسی مبتنی بر وراثت نمی‌توانند تعیین کنند
صدای تعیین‌کننده باید متعلق به خود مردم ایران باشد
سناتور رابرت توریسلی
انقلاب‌ها از درون کشورها شکل می‌گیرند
رئیس‌جمهور کاملا‌ً روشن کرده است که پسر شاه یک گزینه نیست
قرار نیست حکومت دینی را با یک دیکتاتوری دیگر عوض کنیم
در ژانویه ۲۰۲۶، ایران شاهد چهارمین قیام بزرگ سراسری خود از سال ۲۰۱۸ به این سو بود. . میلیون‌ها نفر در هر ۳۱ استان ایران به خیابان‌ها آمدند و خواستار سرنگونی رژیم دینی حاکم شدند. یکی از شعارهای اصلی معترضان این بود:
«مرگ بر ستمگر، چه شاه باشه چه رهبر»
مقام‌های حکومتی معترضان را کشتار کردند؛ هزاران نفر را کشتند و ۵۰ هزار نفر را بازداشت کردند. در ۲۸ فوریه، جنگ آغاز شد. علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، و چند تن از مقام‌های ارشد رژیم کشته شدند.
پس از آن، مقام‌های حکومتی بر شدت اعدامها افزودند. از ماه مارس تاکنون، دست‌کم ۴۵ زندانی سیاسی، از جمله اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران و معترضانی که در جریان قیام دستگیر شده بودند، اعدام شده‌اند. هم‌چنین دست‌کم ۱۰۰ تن از مخالفان رژیم در صف اعدام قرار دارند. مشکلات بنیادی‌ای که به قیام دامن زدند، از جمله مشکلات اقتصادی و سرکوب سیاسی، شدیدتر شده‌اند.
قیام سراسری دیگری در افق دیده می‌شود.
پرسشی که روزبه‌روز فوریت بیشتری پیدا می‌کند این است: اگر حاکمیت روحانیان قدرت را از دست بدهد، بعد از آن چه اتفاقی خواهد افتاد؟
یکی از چهره‌هایی که به‌دنبال ایفای نقش در آینده ایران است، رضا پهلوی، پسر شاه سرنگون‌شده ایران، است. او با وجود لابی‌گریهای گسترده، نتوانسته مردم ایران یا دولت ایالات متحده را متقاعد کند که از او حمایت کنند.
پدر او در سال ۱۹۷۹، پس از دهه‌ها حکومت استبدادی و سرکوب سیاسی از طریق ساواک، پلیس مخفی مخوف حکومت سلطنتی، در نتیجه یک انقلاب عظیم مردمی سرنگون شد.
رضا پهلوی هرگز مسئولیت پدرش در سرکوب سیاسی را رد نکرده و از عملکرد ساواک نیز اعلام برائت نکرده است.
برعکس، او حتی در سال ۲۰۲۶ نیز از میراث پدرش تمجید کرده و او را یکی از بزرگ‌ترین رهبران تاریخ ایران توصیف کرده است.
شاهد اول:
برادرم از زندان آزاد شد؛ فکر می‌کنم شاید حدود یک هفته قبل از آن که شما را ببینم.
تمام بدنش آثار شکنجه داشت. شکنجه جسمی ادامه پیدا کرده بود و شکنجه روانی حتی بدتر از شکنجه جسمی بود. وقتی از زندان بیرون آمد، هزاران و هزاران دلار صرف درمان او شد. حتی امروز هم نمی‌توانم بگویم که او دوباره به یک انسان کاملا‌ً سالم تبدیل شده است.
راوی گزارش تاریخی:
مکس مک‌کارتی، نماینده دموکرات کنگره برای سه دوره و رئیس وقت دفتر روزنامه بوفالو نیوز در واشنگتن، در سال ۱۹۷۶ مسئول مطبوعاتی سفارت آمریکا در تهران بود. او مرا با سام قبادی آشنا کرد. راجی سام قبادی درباره برادرش برای ما صحبت کرد.
مصاحبه‌گر:
آیا برادر او را می‌شناختید؟
مصاحبه‌شونده:
بله، می‌شناختم. او زندانی و شکنجه شده بود. بعد از آزادی او را دیدم و آن مرد بیچاره عملاً به یک مرده متحرک تبدیل شده بود.
منظورم این است که مثل یک زامبی شده بود.
مصاحبه‌گر:
در نتیجه شکنجه به دست ساواک؟
مصاحبه‌شونده:
درست است.
ادامه گزارش:
موضوع جنجالی دیگر، که سابقه آن به بیش از دو دهه قبل بازمی‌گردد، ارتباطات رضا پهلوی با سپاه پاسداران و تشکیلات امنیتی رژیم است.
بخشی از سخنان بچه شاه در مصاحبه‌ها
با خود من بسیار ارتباط برقرار میشه، چه از بدنه سپاه، چه از دیگران
من تکیه گاهم رو همین نیروهای انتظامی ست، روی همین سپاهی‌ها، رو همین پاسدارها، رو همین بسیجی‌ها، رو همین نظامی ها
ادامه گزارش:
هم‌چنین شکایت‌های حقوقی متعددی درباره حملات هواداران او به تجمع‌ها و برنامه‌هایی مطرح شده است که توسط مخالفان ایرانیِ هر دو نظام، یعنی حکومت دینی و سلطنت، برگزار شده‌اند.
ایران هم‌چنان یکی از فوری‌ترین چالشهای سیاست خارجی جهان است. اما آینده ایران را نه قدرتهای خارجی و نه ادعاهای سیاسی مبتنی بر وراثت نمی‌توانند تعیین کنند. صدای تعیین‌کننده باید متعلق به خود مردم ایران باشد.
مردم ایران باید از طریق جنبش‌های سیاسی و مقاومت سازمان‌یافته خود، تغییر نهایی را محقق کنند و یک جمهوری دموکراتیک به‌وجود آورند.
مجری
خب، این گزارش تصویر خوبی از موقعیتی که اکنون در آن قرار داریم ارائه کرد. قطعاً فکر نمی‌کنم بخواهیم از یک دیکتاتوری، از یک حکومت دینی، به دیکتاتوری دیگری در قالب سلطنت و شاه برسیم. ما می‌خواهیم مردم ایران، مردم آزاد ایران، موفق شوند.
یکی از صداهای برجسته در حمایت از ایران، شخصیتی است که به مدت ۲۰ سال به‌عنوان نماینده مجلس و سناتور در کنگره آمریکا خدمت کرده است. رابرت توریسلی اکنون به ما می‌پیوندد.
سناتور، خوش آمدید به برنامه. حال شما چطور است؟
رابرت توریسلی:
متشکرم جف. ممنونم که مرا دعوت کردید. باید بگویم گزارشی که همین حالا پخش کردید فوق‌العاده بود. واقعاً بسیار خوب تهیه شده بود. و در پی این انتخابات، در شرایطی که آمریکایی‌ها به‌درستی نگرانی خود را درباره جنگهای خارجی و دخالت‌های نظامی ابراز کرده‌اند، این گزارش کمک می‌کند ابعاد وحشتناک وضعیت ایران را درک کنیم و بفهمیم چرا ما در تمام این سال‌ها درگیر این موضوع بوده‌ایم.
مجری
با توجه به نتایج انتخابات، با توجه به تنشهایی که در آنجا وجود دارد و با در نظر گرفتن این‌که هیچ‌کدام از دو گزینه سلطنت یا حکومت دینی مطلوب به نظر نمی‌رسند، می‌خواهم بپرسم: چشم‌انداز یک ایران آزاد چیست؟
رابرت توریسلی:
ما هرگز قرار نبود حکومت تهران را از طریق مداخله خارجی تغییر دهیم. انقلاب‌ها از درون کشورها شکل می‌گیرند. پیروزی یا شکست این مبارزه در خیابانهای شهرها و شهرک‌های ایران و به دست خود مردم ایران تعیین خواهد شد.
ما می‌توانیم از طریق تحریم‌های اقتصادی خود کمک کنیم تا سپاه پاسداران منابع مالی لازم برای سرکوب را در اختیار نداشته باشد. می‌توانیم رژیم را از نظر اقتصادی تضعیف کنیم. اما واقعیت این است که این تغییر باید از درون ایران سرچشمه بگیرد.
نکته اساسی در سطح بین‌المللی این است که، ضمن آن که می‌پذیریم این انقلاب باید یک انقلاب داخلی باشد، باید درک کنیم که گزینه‌های دیگری نیز وجود دارند. ما مجبور نیستیم بین شاه و بازگشت به آن دیکتاتوری خشن، از یک سو، و حکومت دینی، از سوی دیگر، یکی را انتخاب کنیم. ایران کشوری است با مردمی فرهیخته، نهادهایی ریشه‌دار و تاریخی باشکوه.
گزینه دیگری وجود دارد. و یکی از این گزینه‌ها، همان‌طور که شما نیز اشاره کردید، سازمان مجاهدین خلق ایران است؛ مجاهدین خلق که خواهان برقراری یک جمهوری دموکراتیک در ایران هستند.
مریم رجوی در واقع یک برنامه ۱۰ ماده‌ای منتشر کرده است؛ برنامه‌یی برای یک ایران باثبات، بدون سلاح هسته‌یی، با برابری جنسیتی و انتخابات آزاد. این همان گزینه جایگزین است.
خب، اول از همه فکر می‌کنم دولت در این موضوع موضع درستی داشته است. به نظرم رئیس‌جمهور کاملا‌ً روشن کرده است که پسر شاه یک گزینه نیست. ما قرار نیست حکومت دینی را با یک دیکتاتوری عوض کنیم.
ری‌یل آمریکا وویس: ۱۶ آبان ۱۴۰۵
