شش ماه پس از آغاز جنگ، تشدید تحریمها و محاصره دریایی آمریکا فشار بیسابقهای بر جمهوری اسلامی وارد کرده و بهگفته منابع ایرانی و منطقهای، توان تهران برای استفاده از تنگه هرمز بهعنوان ابزار فشار علیه واشنگتن کاهش یافته است.
رویترز روز یکشنبه ۱۵ شهریور گزارش داد که رژیم ایران اکنون با یکی از شدیدترین بحرانهای اقتصادی تاریخ خود روبهروست؛ بحرانی که صادرات نفت را محدود کرده، دسترسی حکومت به ارز خارجی را کاهش داده و روند تجارت و واردات را با اختلال جدی مواجه کرده است.
راهبرد دولت دونالد ترامپ بر این فرض استوار است که هزینه اقتصادی ناشی از فشارهای آمریکا بر این رژیم، از آسیبی که تهران با ایجاد اختلال در کشتیرانی تنگه هرمز به اقتصاد جهانی وارد میکند بیشتر شده است. با وجود اینکه حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از این آبراه عبور میکند، بازارهای انرژی خود را با اختلالها تطبیق دادهاند و منابع جایگزین نیز همچنان در حال ورود به بازار هستند.
سه مقام ارشد رژیم ایران به رویترز گفتهاند که تحمل این کارزار برای تهران روزبهروز دشوارتر میشود. محدودیت شدید در دسترسی به ارز خارجی و شبکههای مالی جهانی واردات کالا را سختتر کرده و نگرانیهایی درباره کمبود برخی اقلام حیاتی، از جمله سوخت و گندم، ایجاد شده است. افزایش قیمتها، کاهش تجارت و فشار بر درآمد خانوارها نیز نگرانی حکومت از احتمال بروز دوباره اعتراضات سراسری را تشدید کرده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پیشتر راهبرد واشنگتن را «ضربه چپ و راست» شامل محاصره دریایی و «سختترین تحریمهای تاریخ» توصیف کرده بود و گفته بود این اقدامات با هدف افزایش فشار بر جمهوری اسلامی اجرا میشود. دولت ترامپ همچنین به کشورهایی که به تهران برای دور زدن انزوای اقتصادی کمک کنند هشدار داده است که با پیامدهای اقتصادی جدی روبهرو خواهند شد.
در همین حال، منابع منطقهیی میگویند میانجیها و رژیم ایران در حال بررسی طرح تازهیی برای حل مناقشه هرمز هستند. یکی از گزینههای مطرح این است که تهران از مطالبه عوارض عبور کشتیها صرفنظر کند، اما همچنان بتواند هزینه خدمات مشروع ناوبری، امنیتی یا زیستمحیطی را دریافت کند.
