مقامهای ارشد عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان روز دوشنبه ۴ آبان ۱۴۰۵ در تهران با پزشکیان، رئیسجمهور رژیم، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت، و عراقچی، وزیر امور خارجه رژیم، دیدار کردند. این نشست در شرایط تشدید تنش های منطقهای، ادامه جنگ و اختلافات بر سر محاصره بنادر و تحریمهای نفتی رژیم برگزار شد.
در این دیدار، خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، و ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه، حضور داشتند. مقامهای سه کشور هدف این سفر را هماهنگی منطقهیی و تلاش برای کاهش تنشها اعلام کردهاند.
پزشکیان در این نشست بار دیگر مدعی شد که رژیم بهدنبال ساخت سلاح هستهیی نیست، اما بر آنچه «حق بهرهمندی از فعالیتهای هستهیی صلحآمیز» خواند، تأکید کرد. او همچنین از فشارها و حملات مرتبط با برنامه هستهیی رژیم انتقاد کرد.
در همین حال، یک مقام رژیم ایران به خبرگزاری رویترز گفت که موضوع هستهیی در دستور کار این نشست قرار ندارد و تهران تا زمان برآورده شدن خواستههایش برای پایان دادن به جنگ، حاضر به ورود به این موضوع نخواهد شد. پایان محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا و لغو تحریمهای صادرات نفت، از جمله خواستههای اعلامشده رژیم عنوان شده است.
علی باقری، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی رژیم، پیشتر هدف از سفر مقامهای سه کشور را برگزاری نشست مشترک و هماهنگی منطقهیی اعلام کرده بود. بهگفته رائد قرملی، معاون وزیر خارجه عربستان، ریاست هیأت اعزامی را خالد بن سلمان برعهده دارد و گفتگو درباره راهحل دیپلماتیک برای تنشهای منطقهیی از محورهای دیدار او با پزشکیان و محسن رضایی است.
پیمان دفاعی سه کشور در سایه تشدید تنشهای منطقهای
این دیدار نخستین سفر مشترک مقامهای ارشد عربستان، ترکیه و پاکستان به تهران پس از امضای توافق دفاعی سهجانبه موسوم به «پیمان مکه» در ماه اوت است. بر اساس مفاد اعلامشده این توافق، حمله مسلحانه به یکی از اعضا میتواند حمله به همه اعضا تلقی شود و طرفها متعهد شدهاند برای مقابله با تهدیدهای علیه حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر از ابزارهای لازم استفاده کنند.
این تحولات در حالی صورت میگیرد که عربستان سعودی با حملات موشکی و پهپادی حوثیهای مورد حمایت رژیم ایران مواجه است. ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان، روز دوشنبه از انهدام چهار پرتابگر موشک بالستیک، یک انبار موشک و تونلهای مورد استفاده حوثیها خبر داد.
این عملیات یک روز پس از وقوع انفجارهایی در ریاض و انتشار هشدارهایی درباره تهدید هوایی انجام شد. همزمان، حوثیها از حملات جدید به فرودگاه بینالمللی ریاض خبر داده بودند؛ فرودگاهی که قرار بود پس از دو هفته تعطیلی بازگشایی شود.
در پی ادامه حملات، وزیران کشورهای عضو پیمان مکه اوایل ماه جاری در ریاض نشست اضطراری برگزار کردند و درباره استقرار سریع نیروها و توانمندیهای نظامی در خاک عربستان به توافق رسیدند.
پاکستان هفته گذشته توافق دفاعی را در پارلمان خود تصویب کرد، اما این توافق هنوز در پارلمان ترکیه به تصویب نرسیده است.
دیدار مقامهای سه کشور با سران رژیم ایران در تهران، در شرایطی انجام میشود که بحرانهای امنیتی منطقه، جنگ، فشارهای اقتصادی و تحریمهای نفتی، محاسبات سیاسی و امنیتی بازیگران منطقهیی را پیچیدهتر کرده است.