دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه چهارم مهر تأیید کرد که پیشنهاد رژیم ایران برای بازگشایی فوری تنگه هرمز را رد کرده است.
ترامپ پیش از ترک کاخسفید در گفتگو با خبرنگاران گفت: «من پیشنهاد آنها را رد کردهام. آنها میخواهند توافقی انجام دهند که بر اساس آن تنگه را فوراً باز کنند، چون بهشدت در حال شکست خوردن هستند».
وی افزود: «ما با قدرت در حال پیروزی هستیم. کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار داریم و مقادیر عظیمی نفت از تنگه هرمز خارج میشود. دیشب ۲۹ کشتی از تنگه عبور کردند».
رئیسجمهور آمریکا گفت با اصل توافق مخالفتی ندارد، اما تأکید کرد توافق مورد نظر جمهوری اسلامی برای واشنگتن قابلقبول نیست.
ساعاتی پیش از این اظهارات، والاستریت ژورنال گزارش داده بود که ترامپ طرح جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز ظرف هفت روز را رد کرده است.
عراقچی، وزیر خارجه رژیم، روز جمعه چهارم مهر در نیویورک اعلام کرده بود که تهران از طریق قطر «یک برنامه مشخص هفتروزه» به آمریکا ارائه کرده است. بهگفته او، در صورت فراهم شدن شرایط مورد نظر تهران، تنگه هرمز میتواند بازگشایی شود و تردد عادی دریایی ظرف هفت روز از سر گرفته شود.
مقامهای رژیم ایران طی روزهای اخیر گفتهاند که در ازای توقف درگیریها، پایان محاصره دریایی، آزادسازی داراییهای مسدودشده و کاهش فشار تحریمهای نفتی، آماده بازگشایی تنگه هرمز هستند.
ترامپ در ادامه با اشاره به وضعیت اقتصادی رژیم ایران گفت: «آنها میخواهند فوراً تنگه هرمز را باز کنند. میدانید چرا؟ چون در حال نابودی هستند... چون دیگر پولی وارد کشورشان نمیشود».
وی افزود که جمهوری اسلامی با بستن تنگه هرمز برای جهان مشکل ایجاد کرده و آمریکا در واکنش به آن «بزرگترین محاصره تاریخ نظامی» را ایجاد کرده است.
پیشتر یک مقام آمریکایی به رویترز گفته بود که روز چهارشنبه اول مهر حدود ۶۰ کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کردهاند و در همان روز حدود ۲۲ میلیون بشکه نفت از این آبراه جابهجا شده است. بهگفته این مقام، حدود ۴۰ فروند از این کشتیها برای تأمین امنیت خود با ارتش آمریکا هماهنگی کرده بودند.
همچنین شرکتهای رصد کشتیرانی طی هفتههای اخیر از افزایش خروج نفت از تنگه هرمز خبر دادهاند. فرمانده نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه نیز گفته بود طی ماههای اخیر یک میلیارد بشکه نفت کشورهای خلیجفارس با کمک ارتش آمریکا از این آبراه عبور کرده، در حالی که بهگفته او، جمهوری اسلامی از زمان برقراری محاصره دریایی حتی یک بشکه نفت نیز صادر نکرده است.
دور دوم این محاصره از ۲۳ تیر و پس از فروپاشی تفاهمنامه اسلامآباد، به دستور دونالد ترامپ آغاز شد.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، روز جمعه اعلام کرد که از آغاز این دور محاصره دریایی بنادر ایران، ارتش آمریکا ۱۲۲ کشتی تجاری را وادار به تغییر مسیر کرده است.
رژیم ایران و آمریکا از زمان برقراری آتشبسی که به جنگ ۴۰ روزه پایان داد، هر یک مدعی کنترل تنگه هرمز هستند. این آبراه پیش از آغاز جنگ، مسیر عبور حدود یکپنجم نفت و گاز مایع مصرفی جهان به بازارهای بینالمللی بود.
همزمان، با توقف پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایران در شماری از کشورهای منطقه در پی اعمال تحریمهای ثانویه جدید وزارت خزانهداری آمریکا، برخی حامیان جمهوری اسلامی این وضعیت را «محاصره هوایی» توصیف کردهاند.
عراق، عمان، امارات متحده عربی، گرجستان و جمهوری آذربایجان از جمله کشورهایی هستند که پروازهای ایرانی را متوقف کردهاند؛ هر چند پرواز برخی شرکتهای ایرانی به مقصدهایی مانند ترکیه و چین همچنان ادامه دارد.
