گروه ویژه اقدام مالی (اف‌ای‌تی‌اف) روز جمعه ۸ آبان، رژیم ایران، کره شمالی و میانمار را همچنان در فهرست کشورهای پرخطر موسوم به «فهرست سیاه» حفظ کرد و خواستار ادامه اقدامات مقابله‌ای علیه ایران و کره شمالی شد.
این نهاد بین‌المللی در بیانیه خود اعلام کرد که این سه کشور همچنان با کاستی‌های اساسی در نظام‌های مقابله با پول‌شویی، تأمین مالی تروریسم و تأمین مالی گسترش سلاح‌های کشتار جمعی روبه‌رو هستند.
تداوم کاستی‌های اساسی در نظام مالی رژیم ایران
اف‌ای‌تی‌اف در بخش مربوط به ایران اعلام کرد که با وجود ازسرگیری تعامل تهران با این نهاد، رژیم ایران همچنان بخش عمده تعهدات خود را در چارچوب برنامه اقدام برای مقابله با پول‌شویی و تأمین مالی تروریسم اجرا نکرده است.
بر اساس این بیانیه، ایران در سپتامبر ۲۰۲۶ اطلاعات تازه‌ای درباره اقدامات خود برای رفع کاستی‌های شناسایی‌شده ارائه کرده است. با این حال، پیشرفت تهران در انطباق فنی با استانداردهای اف‌ای‌تی‌اف محدود بوده و نظام مقابله با پول‌شویی و تأمین مالی تروریسم همچنان با نواقص بنیادین مواجه است.
این نهاد تأکید کرد که چارچوب قانونی ایران به اندازه کافی تأمین مالی تروریسم را جرم‌انگاری نمی‌کند و سازوکار تحریم‌های مالی هدفمند نیز با استانداردهای بین‌المللی مطابقت ندارد.
اف‌ای‌تی‌اف از رژیم ایران خواست قوانین و چارچوب حقوقی خود را اصلاح کند تا هرگونه استثنا یا محدودیت مغایر با استانداردهای این نهاد و تعهدات بین‌المللی در زمینه جرم‌انگاری تأمین مالی تروریسم و اجرای تحریم‌های مالی هدفمند برطرف شود.
این نهاد همچنین بار دیگر نسبت به نحوه پیوستن رژیم ایران به کنوانسیون سازمان ملل متحد علیه جرایم سازمان‌یافته فراملی، موسوم به «پالرمو»، و کنوانسیون مقابله با تأمین مالی تروریسم، موسوم به «سی‌اف‌تی»، ابراز نگرانی کرد.
به گفته اف‌ای‌تی‌اف، ایران هنگام پیوستن به این دو کنوانسیون، استثناها و محدودیت‌های گسترده‌ای برای پذیرش تعهدات آن‌ها در نظر گرفته و نحوه اجرای این کنوانسیون‌ها در قوانین داخلی نیز با استانداردهای این نهاد مطابقت ندارد.
در بیانیه اف‌ای‌تی‌اف یادآوری شده است که رژیم ایران در ژوئن ۲۰۱۶ برای رفع کاستی‌های نظام مالی خود تعهد سیاسی داده بود و مهلت اجرای برنامه اقدام آن در ژانویه ۲۰۱۸ به پایان رسید؛ اما تهران از آن زمان تاکنون بخش عمده تعهدات خود را اجرا نکرده است.
اف‌ای‌تی‌اف همچنین با اشاره به قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل درباره پایبند نبودن ایران به تعهدات مرتبط با منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای، از کشورها خواست خطرات تأمین مالی گسترش سلاح‌های کشتار جمعی ناشی از ایران را در چارچوب استانداردهای این نهاد مدنظر قرار دهند.
ایران در سال ۲۰۱۶ از فهرست سیاه اف‌ای‌تی‌اف خارج شد، اما به‌دلیل اجرا نکردن توصیه‌های این نهاد، در سال ۲۰۲۰ بار دیگر به این فهرست بازگشت. دولت حسن روحانی برای اجرای توصیه‌های اف‌ای‌تی‌اف چهار لایحه به مجلس ارائه کرده بود که لوایح پالرمو و سی‌اف‌تی در شورای نگهبان رد شدند. مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز در اردیبهشت ۱۴۰۴ با الحاق مشروط ایران به کنوانسیون پالرمو موافقت کرد.
تأکید اف‌ای‌تی‌اف بر ادامه اقدامات مقابله‌ای
گروه ویژه اقدام مالی با اشاره به تداوم خطرات تأمین مالی تروریسم و گسترش سلاح‌های کشتار جمعی و همچنین تکمیل نشدن برنامه اقدام ایران، از کشورهای عضو و دیگر کشورها خواست اقدامات مقابله‌ای مؤثر علیه رژیم ایران را ادامه دهند.
این اقدامات شامل محدودیت‌های گسترده در روابط مالی و بانکی با ایران است؛ از جمله:
- جلوگیری از تأسیس شعب، شرکت‌های تابعه و دفاتر نمایندگی مؤسسات مالی و ارائه‌دهندگان خدمات دارایی‌های مجازی ایرانی در کشورهای دیگر.
- محدود کردن فعالیت مؤسسات مالی خارجی در ایران.
- محدود کردن روابط تجاری و تراکنش‌های مالی با ایران و اشخاص مستقر در این کشور، از جمله مبادلات دارایی‌های مجازی، متناسب با میزان خطر.
- جلوگیری از ایجاد روابط جدید کارگزاری بانکی با مؤسسات مالی و ارائه‌دهندگان خدمات دارایی‌های مجازی در ایران.
- بازبینی روابط کارگزاری بانکی موجود بر اساس ارزیابی خطر.
- روابط کارگزاری بانکی از سازوکارهای اصلی ارتباط بانک‌های کشورهای مختلف و انجام نقل‌وانتقالات مالی بین‌المللی به شمار می‌رود.
اف‌ای‌تی‌اف در عین حال تأکید کرد که کشورها هنگام اجرای این اقدامات باید با در نظر گرفتن خطرات احتمالی و تعهدات بین‌المللی، انتقال منابع مالی مربوط به کمک‌های بشردوستانه، مواد غذایی، تجهیزات بهداشتی، فعالیت‌های دیپلماتیک و حواله‌های شخصی را به‌گونه‌ای مناسب مدیریت کنند.
این نهاد اعلام کرد رژیم ایران تا زمان اجرای کامل برنامه اقدام خود در فهرست کشورهای پرخطر باقی خواهد ماند.
بر اساس بیانیه، در صورت تصویب و اجرای کامل کنوانسیون‌های پالرمو و مقابله با تأمین مالی تروریسم مطابق با استانداردهای اف‌ای‌تی‌اف، این نهاد درباره گام‌های بعدی، از جمله احتمال تعلیق اقدامات مقابله‌ای، تصمیم‌گیری خواهد کرد.
اف‌ای‌تی‌اف همچنین هشدار داد که در صورت نشان ندادن پیشرفت بیشتر از سوی ایران در اجرای برنامه اقدام، ممکن است اقدامات دیگری را علیه این کشور بررسی کند.
