ابراز وحشت از مصوبه سنای آمریکا در تمدید تحریمهای ده ساله، مضمون مشترک عنوانهای روزنامههای هر دو باند حکومتی است:
اعتماد: تمدید بد عهدی
جمهوری اسلامی: بهرغم تخلف آمریکا برجام پابرجاست
حمایت: مصوبه ضد برجامی سناتورهای آمریکایی،
شهروند: برجام در منگنه
کیهان: تیرخلاص آمریکا به برجام، فرجام اعتماد به شیطان
وطن امروز: برباد رفته
وقایع اتفاقیه: برجام، روی تیغ
روزنامههای باند ولیفقیه ارتجاع، ضمن ابراز وحشت فرصت را برای طرح حذف باند رقیب مغتنم شمردهاند و زمینه را برای جنگ قدرت در جریان نمایش انتخابات ریاستجمهوری فراهم میکنند:
کیهان: کمتوجهی نزدیک به بیتوجهی نسبت به هشدارهای مستند و پیدرپی منتقدان دلسوز، برنامه هستهیی کشورمان را به نقطهای کشاندهاند که امروزه شاهد آنیم و به جای شمارش دستاوردهای مذاکرات که آنهمه درباره آن داد سخن داده بودند، باید از دستدادهها را بشماریم! همراه با خسته نباشید به تیم مذاکرهکننده هستهیی باید گفت کشتی هستهیی کشورمان در امواج پرتلاطم نیرنگها به ناخدای دیگری نیاز دارد که دشمنشناس و موجآشنا باشد.
وطن امروز: 6 اشتباه اساسی آقای روحانی در برجام قابل شناسایی است:
1- فریب استراتژیک و اشتباه محاسباتی
2- سهلاندیشی در اعتماد به وعدههای آمریکا
3- واگذار کردن تمام مزیتهای رقابتی ایران
4- عجله در توافق و اجرای تعهدات ایران در برجام
5- عدم اخذ تضمینهای محکم برای چانهزنی
6- باز گذاردن دست آمریکا برای اقدام علیه ایران
روحانی با دل بستن به وعدههای وزیر خارجه آمریکا مبنی بر آزادی تمام داراییهای توقیفشده ایران و رفع تحریمها ظرف 3ماه پس از آغاز مذاکرات، عملاً در دام فریب استراتژیک آمریکاییها گرفتار شد. روحانی با اشتباه محاسباتی و سهلاندیشی در اعتماد به آمریکا، بدون ستانده از طرفهای مقابل، تمام مزیتهای رقابتی ایران را پای جمعبندی مذاکرات و توافقی تعجیلی ریخت و بدتر از آن، با عجله و شتاب غیرمنطقی به اجرای تعهدات ایران در برجام مبادرت ورزید.
در میان اشتباهات آقای روحانی، عجله در توافق و اجرای تعهدات ایران، مهلکترین اقدام ایشان بود. اکنون با تصویب کنگره و تمدید تحریمهای 10ساله ایران، در شرایط نقض برجام قرار گرفتهایم. حالا مردم از یکسو منتظر تمهیدات آقای روحانی و جریان غربگرا هستند، از سوی دیگر به این قاعده میرسند که آزموده را آزمودن خطاست.
روزنامههای دلواپسان خامنهای بهرغم حملاتشان به برجام و باند رقیب لاعلاجی و بنبست نظام در پذیرش شرایط زهرخوران را نیز به نمایش گذاشتهاند:
جوان: تیغ داماتو بر گلوی برجام: ایران میتواند با توجه به بندهای مندرج در پیوست دو برجام از اینساز و کار استفاده کند تا نقض برجام از سوی آمریکا را بهلحاظ حقوقی اثبات کرده باشد. راه دیگر اقدام متناسب احیا یا گسترش آن دسته از فعالیتهای هستهیی است که از یک سو ناقض تعهدات ایران نبوده و از سوی دیگر، باعث توسعه فعالیت هستهیی خواهد بود تا به آمریکا این پیام روشن را بدهد که تمدید داماتو یا هر ابزار دیگری برای جلوگیری از توان و توسعه هستهیی ایران مؤثرنخواهد بود.
جوان: اگر چه تمدید این مصوبه در حال حاضر بر عزم محافظهکاران آمریکایی برای افزایش فشار بر ایران دلالت دارد، اما دولت ترامپ میتواند بدون پاره کردن و پشت پا زدن به برجام که گذشتن از آن برای او بسیار مشکل خواهد بود، تحریمهای جدیدی را بر پایه همین قانون تمدید شده به کنگره پیشنهاد کند که شاید در داخل نیز برخی بدشان نیاید پس از برجام، این مباحث نیز دنبال شود که برنامه موشکی ایران و سخنان برخی مسئولان کشور مبنی بر اینکه ژاپن پس از جنگ با فاصله گرفتن از نظامیگری، روند پیشرفت را بهطور برقآسا دنبال کرد، در همین راستا ارزیابی میشود.
روزنامههای باند هاشمی رفسنجانی و حسن روحانی به تناقضگویی پرداختهاند، ضمن توصیه تلویحی به پذیرش جامهای زهر بعدی تا دولت حسن روحانی را در نمایش انتخابات آتی در ببرند:
اعتماد: این اقدام جدید از سوی کنگره آمریکا همانند پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری، موجب ایجاد نگرانی در شرکای برجام و بهویژه اتحادیه اروپا خواهد شد. در این چارچوب، ما باید منتظر واکنشهای آنها نسبت به این مسأله باشیم اما نباید تردید کنیم که هر گونه ایجاد مانع و بروز اخلال در روند اجرای برجام، برای اروپاییها خوشایند نیست و نارضایتی آنها را به همراه خواهد داشت. پس میتوان تمدید قانون تحریمهای ایران را یک گام در شکاف میان اروپا و آمریکا درباره برجام دانست که پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری، این شکاف بروز یافته و عیان شده است و ما میتوانیم آن را در موضعگیریها و اظهارنظرهای مسئولان اروپایی مشاهده کنیم.
ضروری است ایران با خویشتنداری بیشتر منتظر منازعات اروپا و آمریکا باشد. به سخن دیگر، پیشقدم شدن ایران و گشودن زبان به تهدید آمریکا در خصوص برجام چندان به صواب و مصلحت نیست و میتواند موجب محافظهکاری بیشتر اروپاییها شود پس لازم است تا در این محیط صبور و خویشتندار باشیم... در پایان، اقدام اخیر کنگره اتفاق ناخوشایندی بود و بهانه خوبی را به دلواپسان داخلی خواهد داد تا در زمان باقیمانده به انتخابات ریاستجمهوری، به رئیسجمهور و دولت او بتازند. با این حال، ما باید به این مساله، نگاه ملی داشته باشیم
مردمسالاری: نکتهیی که در این میان مردم و برخی از تحلیل گران و ناظران سیاسی باید به آن توجه کنند این معناست که بر اساس برجام در مورد تحریمهای آمریکا، فقط تحریمهایی لغو خواهند شد که بهدلیل برنامه هستهیی ایران اعلام شده بودند و تحریمهای دیگر که به دلایل دیگر از جمله روابط دوجانبه تهران - واشینگتن، فعالیتهای موشکی و آنچه که حمایت از تروریسم و نقض حقوقبشر نامیده میشود لغو نخواهند شد زیرا مذاکرهای برای لغو آنها صورت نگرفته است.
رهبری نیز بارها اعلام کردهاند که مذاکره با آمریکا تنها در حوزه هستهیی انجام میشود و در دیگر حوزهها هیچ مذاکره و گفت وگویی با آمریکا نخواهیم داشت. بر همین اساس بر اساس مذاکرات صورت گرفته تنها تحریمهای هستهیی آمریکا علیه ایران لغو شده است.
شرق: تا زمانی که دلواپسان، دلواپس توسعه و پیشرفت و اقتدار و رفاه ملی نباشند، و قهرمانی را در شعار بیابند و تا زمانی که کشور را در شرایط التهاب نگاه دارند، چگونه میتوان از بیگانه انتظار داشت خود و سرمایهاش را در جامعهای شعار زده و متلاطم ایمن ببیند. ایرانهراسی ابزار اصلی تهاجم خصمانه به ایران است و دستکم نباید از داخل تحریک و تغذیه شود. ما نیاز به آرامش و صلح داریم و خنثی کردن ایرانهراسی فقط مستلزم درک جهانی از بیدلیل و بیپایه بودن تبلیغات ایرانهراسانه و فراهم بودن شرایط غیرخصمانه و صلح دوستانه و آرامشطلبانه در ایران است
جمهوری اسلامی: توجه به این نکته لازم است که بدعهدی آمریکا هرگز بهمعنی منتفی شدن برجام نیست. زیرا دولت آمریکا فقط یک عضو از مجموع 1+5 میباشد و سایر اعضاء این مجموعه به برجام پای بند هستند. در این ماجرا در عمل بار دیگر روشن شد که آمریکا قابل اعتماد نیست ولی تخلف آمریکا نمیتواند برجام را به شکست بکشاند.
روزنامههای دلواپسان در جریان جنگ قدرت حمله به دولت حسن روحانی با مضمون فیشهای نجومی و نفوذ فرهنگی را سوژه دیگر خود در روز 13آذر قرار دادهاند، در این حملات طلسمشکستگی ولیفقیه و در گل رفتن فرامینش بیش از جنگ قدرت باندها نمایان شده است:
وطن امروز: «بنیاد ویکی» گرداننده دانشنامه گزینشی و تحریفگر ویکیپدیا بناست همایش سالانه خود را ذیل نشان «وزارت کشور» مزین به نام مقدس خداوند یکتا، در دانشگاه شهید چمران اهواز همین امروز و فردا برگزار کند! برای درک اهمیت این رخداد تاریخی، اطلاعات ذیل صرفاً با هدف آشنایی مردم فهیم ایران، مراجع عظام تقلید، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه شهید چمران اهواز و آیتالله جزایری نماینده ولیفقیه در استان خوزستان بهمنظور شناخت دقیق و صحیح اهداف برگزاری «همایش ویکیپدیا» در خاک جمهوری اسلامی ایران تقدیم میشود... این طبیعی نیست که دولت نگارش تاریخ و رقم زدن آینده ایرانیان را با استدلالهای بیپایهای همچون «پرهیز از مقاومت در برابر تکنولوژی» به دشمن واگذار کرده و ارزشهای ویکیپدیای صهیونیست نئوکان نژادپرست را در دانشگاه شهید چمران اهواز بهرسمیت بشناسد!
کیهان: روزنامه صبح نو در تحلیلی به قلم مهدی فضائیلی نوشت: از آفتهای بزرگ مدیران نجومی و اشرافی، فاصله انداختن بین مردم و مسئولان و دلسرد کردن مردم از همراهی با مسئولان نظام است. مدیرانی که به بهانهها و توجیهات مختلف، سهمی ولو ظاهراً قانونی اما غیرمتعارف، از بیتالمال برای خود قائل هستند!
موضوعی که پس از افشا شدن، شوکی به جامعه وارد کرد و افکار عمومی را به طرز بیسابقهای آزرد!
رهبر انقلاب، ائمه جمعه و دیگر دلسوزان نظام چند بار در این باره تذکر دادند و مسئولان قوه قضاییه هم بارها اعلام کردند از سوی دولت اقدامی برای رسیدگی به این مسأله صورت نگرفته است
روزنامههای باند رفسنجانی از برجام دفاع تلویحی کرده و به استقبال برجام های منطقهیی نیز رفتهاند:
ابتکار: شکوه دیپلوماسی در پیروزی برجام منطقه ای
التهابها خاتمه یافت. خاورمیانه به تعامل و مدارا لبخندی گوارا زد. ایران پیروز میدان شد. ٣٠ نوامبر ٢٠١۶/ دهم آذر ١٣٩۵ روزی است که بر تارک تاریخ صنعت نفت ایران و جهان خواهد درخشید. نه فقط از آن روی که تصمیمی حیرتانگیز و غافلگیرانه در حوزه نفت در این روز به یاد ماندنی اتخاذ شد، بلکه بیشتر از آن جهت که یک بار دیگر هنر دیپلوماسی و مردان بزرگ مذاکره را در گشایش کارهای پیچیده و سخت نمودار ساخت. مردان بزرگی از جنس تدبیر و امید که میتوانند نشاط و شادمانی و حیات و سرزندگی را نه فقط برای ملت خود که برای یک دنیا به ارمغان آورند.
شرق: سرمقاله: بوی خوش نفت
دولت روحانی دوره تازهیی را آغاز کرده است. با اقدام اوپک اعتمادبهنفس به کابینه بازمیگردد؛ اعتمادبهنفسی که بعد از انتخابات ریاستجمهوری آمریکا تا حدودی از دست رفته بود. از سوی دیگر مخالفان نیز درصدند این موفقیت را تخفیف داده یا آن را نادیده انگارند. هرچه باشد، دولت روحانی به اثبات رسانده که در ادامه دیپلوماسی هستهیی اینک در زمینه دیپلوماسی نفتی نیز موفقیتی دیگر به ارمغان آورده است.
از این پس دولت روحانی در مواجهه با منتقدان دستبالا را خواهد داشت، البته دستبالایی که بسیار شکننده است. چون اعضای اوپک بهخصوص غیراوپکیها همواره ثابت کردهاند که به منافع خودشان بیش از هر چیز دیگر میاندیشند و در موقع لزوم عهدشکنان قابلی هستند. با این اوصاف، چنانکه نیویورکتایمز نیز گزارش داده است، این اتفاق رویداد بزرگی است
شرق: فرصت حل چالش ایران و عربستان
وزرای نفت کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، در نشست فصلی ١٧١ خود، پس از مدتها انفعال، ابرهای سیاسی را کنار زدند و با مقدمکردن متغیرهای اقتصادی، با توافق بر سر کاهش تولید تصمیمی مهم و تاریخی گرفتند. این تصمیم جدای از ابعاد اقتصادی آن برای کشورهای نفتی، میتواند سرآغاز روندهای سیاسی میان این کشورها نیز باشد که در صدر آن، مناسبات سیاسی ایران و عربستان است. بهطور طبیعی اثرات بروز و ظهور توافقی بزرگ که در شکلگیری آن دو کشور قدرتمند ایران و عربستان، نقشی عمده داشتهاند و تحقق آن، ثمره راهی طولانی و سخت در مناسبات نفتی دو کشور بوده، در حوزه نفت محدود نمیشود و میتواند به حوزه مناسبات سیاسی دو کشور نیز تسری یابد. ضمن اینکه نباید فراموش کرد توافق اخیر اوپک، تصمیم سیاسی بزرگی بوده است.
اعتماد: سرمقاله: برجام و موفقیت در اوپک
پیش از برجام و در دولت گذشته در چه شرایطی بودیم. بهطور متوسط و با برآورد بالا روزانه یک میلیون بشکه نفت صادر میکردیم. پول آن نیز بهصورت نقد تحویل ایران نمیشد. باید در حساب کشور خریدار میماند و ایران از آنجا جنس میخرید به همین دلیل سنگقبر و دسته بیل هم وارد کردند! بهطور معمول سودی نیز به این پولها تعلق نمیگرفت، البته اگر از آن کسر نمیشد. بخشی از این پولها نصیب دلالهایی میشد که بابک زنجانی یک نمونه آن است.
تا درست شدن وضع و جبران خسارتهای دولت پیش راه زیادی در پیش داریم. ولی آیا نباید برای این تفاوتهای مهم که میتواند هر حکومتی را زمینگیر کند، سپاسگزار سیاست منتهی به برجام بود؟ اگر برجام نبود، نه تنها هیچکدام از این تغییرات رخ نمیداد، بلکه برعکس؛ وضع از آنچه هم که پیش از این بود بدتر میشد و امروز نفت کشور به تیول دلالها درمیآمد
مخالفت با برجام و نتایج آن از سوی دلواپسان ادامه همان سیاستهای تحریمی است، باید دید که چه کسی از بازگشت شرایط کشور به گذشته بهرهمند میشود؟
اذعان به چپاولگری و بیعملی نظام ولایت در بحرانهای اقتصادی اجتماعی مضمون سایر مطالب روزنامههای باندهای حاکم در روز شنبه 13آذر است:
وطن امروز: اعتراض دانشجویان دانشگاه آزاد به افزایش نامتعارف شهریه در برخی واحدها ادامه دارد
دانشگاه آزاد برای سال تحصیلی جاری تنها از افزایش 15 درصدی شهریهها خبر داده بود اما حال دانشجویان ارشد علوم پزشکی اذعان میکنند شهریه ثابت آنها بیش از ۵۰ درصد (دقیقاً ۵۲.۱۹درصد) افزایش پیدا کرده است.
جهان صنعت: چرا به مردمی غمگین تبدیل شدهایم
بهدلیل فشارهای اقتصادی و مجموعهیی از وقایع تلخ که هر روز پیرامونمان اتفاق میافتد و اخبار و گزارشهای مربوط به آنها بهطور گسترده در رسانهها منتشر میشود، امکان انبساط خاطر و شاد زیستن را از مردم سلب کرده است. پیامدهای هشت سال جنگ تحمیلی و خسارتهای مالی و جانی ناشی از آن در سالهای دهه 60 به تنهایی موجی از غم و اندوه را در جامعه ایران خصوصاً آنها که خانه و کاشانه خود را در جنگ از دست دادند، پراکنده کرد و در حالی که این انتظار طبیعی وجود داشت تا بعد از پایان جنگ تحمیلی دولتمردان اولین و اصلیترین اولویت کاری خود را ترمیم و بازسازی روحیه مردم و کاهش فشارهای اقتصادی و دمیدن روح امید به آینده در آنها قرار دهند و برای رسیدن به این منظور برای مدتی هم که شده اختلافنظرها و منازعات جناحی و گروهی را کنار بگذارند و فضای صلح و آشتی در جامعه ایجاد کنند با کمال تأسف این کار را نکردند
در حوزه اقتصادی هم اجرای زود هنگام و اغلب نسنجیده سیاستهای تعدیل اقتصادی که نتیجه عملی آن چیزی جز شروع رشد افسارگسیخته قیمتها و تشدید فشارهای معیشتی بر مردم نبود، به افسردگی مردم دامن زد و پس از آن نیز این وضعیت خاکستری در حوزههای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی به اشکال گوناگون تا به امروز در دولتهای مختلف ادامه پیدا کرد و جایی برای کاهش یا زدوده شدن افسردگی مردم باقی نگذاشت. وقتی از صبح که چشم باز میکنی، انبوه خبرهای تلخ و ناگوار که بیشتر ریشه در عوامل انسانی دارد به سویت هجوم میآورد هر اندازه هم که آدم خوشبینی باشی و به نیمه پر لیوان نگاه کنی، احساس شادی و شادمانی نمیکنی. خبرهای مربوط به بالا بودن شدید نرخ بیکاری و خط فقر، رکود اقتصادی، کاهش مستمر قدرت خرید مردم، مفاسد و اختلاسهای بزرگ اقتصادی و مرگ دلخراش دهها تن از هموطنان ما در سانحه تصادف دو قطار مسافربری در سمنان یا خبرها و تصاویر مربوط به ضرب و شتم و از هستی ساقط کردن دستفروشان بینوا در تهران و شهرستانها به آن افزوده شده، مشکلات مسکن و افزایش بیوقفه قیمتها و هزینه زندگی و انواع و اقسام خبرهای تلخ دیگر که از در و دیوار بر سرمان میریزد کار افسردگی ما مردم ایران را به جایی رسانده که در استانداردهای بینالمللی بعد از مردم جنگزده عراق، غمگینترین مردم دنیا شناخته شدهایم... اما آنچه رنج داشتن چنین عنوانی را برای ما غیرقابل تحمل میکند این است که بهصورت بالقوه صاحب یکی از زرخیزترین و ثروتمندترین کشورهای جهان هستیم اما با وجود نشستن روی گنج داریم این همه رنج میبریم.
اعتماد: تمدید بد عهدی
جمهوری اسلامی: بهرغم تخلف آمریکا برجام پابرجاست
حمایت: مصوبه ضد برجامی سناتورهای آمریکایی،
شهروند: برجام در منگنه
کیهان: تیرخلاص آمریکا به برجام، فرجام اعتماد به شیطان
وطن امروز: برباد رفته
وقایع اتفاقیه: برجام، روی تیغ
روزنامههای باند ولیفقیه ارتجاع، ضمن ابراز وحشت فرصت را برای طرح حذف باند رقیب مغتنم شمردهاند و زمینه را برای جنگ قدرت در جریان نمایش انتخابات ریاستجمهوری فراهم میکنند:
کیهان: کمتوجهی نزدیک به بیتوجهی نسبت به هشدارهای مستند و پیدرپی منتقدان دلسوز، برنامه هستهیی کشورمان را به نقطهای کشاندهاند که امروزه شاهد آنیم و به جای شمارش دستاوردهای مذاکرات که آنهمه درباره آن داد سخن داده بودند، باید از دستدادهها را بشماریم! همراه با خسته نباشید به تیم مذاکرهکننده هستهیی باید گفت کشتی هستهیی کشورمان در امواج پرتلاطم نیرنگها به ناخدای دیگری نیاز دارد که دشمنشناس و موجآشنا باشد.
وطن امروز: 6 اشتباه اساسی آقای روحانی در برجام قابل شناسایی است:
1- فریب استراتژیک و اشتباه محاسباتی
2- سهلاندیشی در اعتماد به وعدههای آمریکا
3- واگذار کردن تمام مزیتهای رقابتی ایران
4- عجله در توافق و اجرای تعهدات ایران در برجام
5- عدم اخذ تضمینهای محکم برای چانهزنی
6- باز گذاردن دست آمریکا برای اقدام علیه ایران
روحانی با دل بستن به وعدههای وزیر خارجه آمریکا مبنی بر آزادی تمام داراییهای توقیفشده ایران و رفع تحریمها ظرف 3ماه پس از آغاز مذاکرات، عملاً در دام فریب استراتژیک آمریکاییها گرفتار شد. روحانی با اشتباه محاسباتی و سهلاندیشی در اعتماد به آمریکا، بدون ستانده از طرفهای مقابل، تمام مزیتهای رقابتی ایران را پای جمعبندی مذاکرات و توافقی تعجیلی ریخت و بدتر از آن، با عجله و شتاب غیرمنطقی به اجرای تعهدات ایران در برجام مبادرت ورزید.
در میان اشتباهات آقای روحانی، عجله در توافق و اجرای تعهدات ایران، مهلکترین اقدام ایشان بود. اکنون با تصویب کنگره و تمدید تحریمهای 10ساله ایران، در شرایط نقض برجام قرار گرفتهایم. حالا مردم از یکسو منتظر تمهیدات آقای روحانی و جریان غربگرا هستند، از سوی دیگر به این قاعده میرسند که آزموده را آزمودن خطاست.
روزنامههای دلواپسان خامنهای بهرغم حملاتشان به برجام و باند رقیب لاعلاجی و بنبست نظام در پذیرش شرایط زهرخوران را نیز به نمایش گذاشتهاند:
جوان: تیغ داماتو بر گلوی برجام: ایران میتواند با توجه به بندهای مندرج در پیوست دو برجام از اینساز و کار استفاده کند تا نقض برجام از سوی آمریکا را بهلحاظ حقوقی اثبات کرده باشد. راه دیگر اقدام متناسب احیا یا گسترش آن دسته از فعالیتهای هستهیی است که از یک سو ناقض تعهدات ایران نبوده و از سوی دیگر، باعث توسعه فعالیت هستهیی خواهد بود تا به آمریکا این پیام روشن را بدهد که تمدید داماتو یا هر ابزار دیگری برای جلوگیری از توان و توسعه هستهیی ایران مؤثرنخواهد بود.
جوان: اگر چه تمدید این مصوبه در حال حاضر بر عزم محافظهکاران آمریکایی برای افزایش فشار بر ایران دلالت دارد، اما دولت ترامپ میتواند بدون پاره کردن و پشت پا زدن به برجام که گذشتن از آن برای او بسیار مشکل خواهد بود، تحریمهای جدیدی را بر پایه همین قانون تمدید شده به کنگره پیشنهاد کند که شاید در داخل نیز برخی بدشان نیاید پس از برجام، این مباحث نیز دنبال شود که برنامه موشکی ایران و سخنان برخی مسئولان کشور مبنی بر اینکه ژاپن پس از جنگ با فاصله گرفتن از نظامیگری، روند پیشرفت را بهطور برقآسا دنبال کرد، در همین راستا ارزیابی میشود.
روزنامههای باند هاشمی رفسنجانی و حسن روحانی به تناقضگویی پرداختهاند، ضمن توصیه تلویحی به پذیرش جامهای زهر بعدی تا دولت حسن روحانی را در نمایش انتخابات آتی در ببرند:
اعتماد: این اقدام جدید از سوی کنگره آمریکا همانند پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری، موجب ایجاد نگرانی در شرکای برجام و بهویژه اتحادیه اروپا خواهد شد. در این چارچوب، ما باید منتظر واکنشهای آنها نسبت به این مسأله باشیم اما نباید تردید کنیم که هر گونه ایجاد مانع و بروز اخلال در روند اجرای برجام، برای اروپاییها خوشایند نیست و نارضایتی آنها را به همراه خواهد داشت. پس میتوان تمدید قانون تحریمهای ایران را یک گام در شکاف میان اروپا و آمریکا درباره برجام دانست که پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری، این شکاف بروز یافته و عیان شده است و ما میتوانیم آن را در موضعگیریها و اظهارنظرهای مسئولان اروپایی مشاهده کنیم.
ضروری است ایران با خویشتنداری بیشتر منتظر منازعات اروپا و آمریکا باشد. به سخن دیگر، پیشقدم شدن ایران و گشودن زبان به تهدید آمریکا در خصوص برجام چندان به صواب و مصلحت نیست و میتواند موجب محافظهکاری بیشتر اروپاییها شود پس لازم است تا در این محیط صبور و خویشتندار باشیم... در پایان، اقدام اخیر کنگره اتفاق ناخوشایندی بود و بهانه خوبی را به دلواپسان داخلی خواهد داد تا در زمان باقیمانده به انتخابات ریاستجمهوری، به رئیسجمهور و دولت او بتازند. با این حال، ما باید به این مساله، نگاه ملی داشته باشیم
مردمسالاری: نکتهیی که در این میان مردم و برخی از تحلیل گران و ناظران سیاسی باید به آن توجه کنند این معناست که بر اساس برجام در مورد تحریمهای آمریکا، فقط تحریمهایی لغو خواهند شد که بهدلیل برنامه هستهیی ایران اعلام شده بودند و تحریمهای دیگر که به دلایل دیگر از جمله روابط دوجانبه تهران - واشینگتن، فعالیتهای موشکی و آنچه که حمایت از تروریسم و نقض حقوقبشر نامیده میشود لغو نخواهند شد زیرا مذاکرهای برای لغو آنها صورت نگرفته است.
رهبری نیز بارها اعلام کردهاند که مذاکره با آمریکا تنها در حوزه هستهیی انجام میشود و در دیگر حوزهها هیچ مذاکره و گفت وگویی با آمریکا نخواهیم داشت. بر همین اساس بر اساس مذاکرات صورت گرفته تنها تحریمهای هستهیی آمریکا علیه ایران لغو شده است.
شرق: تا زمانی که دلواپسان، دلواپس توسعه و پیشرفت و اقتدار و رفاه ملی نباشند، و قهرمانی را در شعار بیابند و تا زمانی که کشور را در شرایط التهاب نگاه دارند، چگونه میتوان از بیگانه انتظار داشت خود و سرمایهاش را در جامعهای شعار زده و متلاطم ایمن ببیند. ایرانهراسی ابزار اصلی تهاجم خصمانه به ایران است و دستکم نباید از داخل تحریک و تغذیه شود. ما نیاز به آرامش و صلح داریم و خنثی کردن ایرانهراسی فقط مستلزم درک جهانی از بیدلیل و بیپایه بودن تبلیغات ایرانهراسانه و فراهم بودن شرایط غیرخصمانه و صلح دوستانه و آرامشطلبانه در ایران است
جمهوری اسلامی: توجه به این نکته لازم است که بدعهدی آمریکا هرگز بهمعنی منتفی شدن برجام نیست. زیرا دولت آمریکا فقط یک عضو از مجموع 1+5 میباشد و سایر اعضاء این مجموعه به برجام پای بند هستند. در این ماجرا در عمل بار دیگر روشن شد که آمریکا قابل اعتماد نیست ولی تخلف آمریکا نمیتواند برجام را به شکست بکشاند.
روزنامههای دلواپسان در جریان جنگ قدرت حمله به دولت حسن روحانی با مضمون فیشهای نجومی و نفوذ فرهنگی را سوژه دیگر خود در روز 13آذر قرار دادهاند، در این حملات طلسمشکستگی ولیفقیه و در گل رفتن فرامینش بیش از جنگ قدرت باندها نمایان شده است:
وطن امروز: «بنیاد ویکی» گرداننده دانشنامه گزینشی و تحریفگر ویکیپدیا بناست همایش سالانه خود را ذیل نشان «وزارت کشور» مزین به نام مقدس خداوند یکتا، در دانشگاه شهید چمران اهواز همین امروز و فردا برگزار کند! برای درک اهمیت این رخداد تاریخی، اطلاعات ذیل صرفاً با هدف آشنایی مردم فهیم ایران، مراجع عظام تقلید، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه شهید چمران اهواز و آیتالله جزایری نماینده ولیفقیه در استان خوزستان بهمنظور شناخت دقیق و صحیح اهداف برگزاری «همایش ویکیپدیا» در خاک جمهوری اسلامی ایران تقدیم میشود... این طبیعی نیست که دولت نگارش تاریخ و رقم زدن آینده ایرانیان را با استدلالهای بیپایهای همچون «پرهیز از مقاومت در برابر تکنولوژی» به دشمن واگذار کرده و ارزشهای ویکیپدیای صهیونیست نئوکان نژادپرست را در دانشگاه شهید چمران اهواز بهرسمیت بشناسد!
کیهان: روزنامه صبح نو در تحلیلی به قلم مهدی فضائیلی نوشت: از آفتهای بزرگ مدیران نجومی و اشرافی، فاصله انداختن بین مردم و مسئولان و دلسرد کردن مردم از همراهی با مسئولان نظام است. مدیرانی که به بهانهها و توجیهات مختلف، سهمی ولو ظاهراً قانونی اما غیرمتعارف، از بیتالمال برای خود قائل هستند!
موضوعی که پس از افشا شدن، شوکی به جامعه وارد کرد و افکار عمومی را به طرز بیسابقهای آزرد!
رهبر انقلاب، ائمه جمعه و دیگر دلسوزان نظام چند بار در این باره تذکر دادند و مسئولان قوه قضاییه هم بارها اعلام کردند از سوی دولت اقدامی برای رسیدگی به این مسأله صورت نگرفته است
روزنامههای باند رفسنجانی از برجام دفاع تلویحی کرده و به استقبال برجام های منطقهیی نیز رفتهاند:
ابتکار: شکوه دیپلوماسی در پیروزی برجام منطقه ای
التهابها خاتمه یافت. خاورمیانه به تعامل و مدارا لبخندی گوارا زد. ایران پیروز میدان شد. ٣٠ نوامبر ٢٠١۶/ دهم آذر ١٣٩۵ روزی است که بر تارک تاریخ صنعت نفت ایران و جهان خواهد درخشید. نه فقط از آن روی که تصمیمی حیرتانگیز و غافلگیرانه در حوزه نفت در این روز به یاد ماندنی اتخاذ شد، بلکه بیشتر از آن جهت که یک بار دیگر هنر دیپلوماسی و مردان بزرگ مذاکره را در گشایش کارهای پیچیده و سخت نمودار ساخت. مردان بزرگی از جنس تدبیر و امید که میتوانند نشاط و شادمانی و حیات و سرزندگی را نه فقط برای ملت خود که برای یک دنیا به ارمغان آورند.
شرق: سرمقاله: بوی خوش نفت
دولت روحانی دوره تازهیی را آغاز کرده است. با اقدام اوپک اعتمادبهنفس به کابینه بازمیگردد؛ اعتمادبهنفسی که بعد از انتخابات ریاستجمهوری آمریکا تا حدودی از دست رفته بود. از سوی دیگر مخالفان نیز درصدند این موفقیت را تخفیف داده یا آن را نادیده انگارند. هرچه باشد، دولت روحانی به اثبات رسانده که در ادامه دیپلوماسی هستهیی اینک در زمینه دیپلوماسی نفتی نیز موفقیتی دیگر به ارمغان آورده است.
از این پس دولت روحانی در مواجهه با منتقدان دستبالا را خواهد داشت، البته دستبالایی که بسیار شکننده است. چون اعضای اوپک بهخصوص غیراوپکیها همواره ثابت کردهاند که به منافع خودشان بیش از هر چیز دیگر میاندیشند و در موقع لزوم عهدشکنان قابلی هستند. با این اوصاف، چنانکه نیویورکتایمز نیز گزارش داده است، این اتفاق رویداد بزرگی است
شرق: فرصت حل چالش ایران و عربستان
وزرای نفت کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، در نشست فصلی ١٧١ خود، پس از مدتها انفعال، ابرهای سیاسی را کنار زدند و با مقدمکردن متغیرهای اقتصادی، با توافق بر سر کاهش تولید تصمیمی مهم و تاریخی گرفتند. این تصمیم جدای از ابعاد اقتصادی آن برای کشورهای نفتی، میتواند سرآغاز روندهای سیاسی میان این کشورها نیز باشد که در صدر آن، مناسبات سیاسی ایران و عربستان است. بهطور طبیعی اثرات بروز و ظهور توافقی بزرگ که در شکلگیری آن دو کشور قدرتمند ایران و عربستان، نقشی عمده داشتهاند و تحقق آن، ثمره راهی طولانی و سخت در مناسبات نفتی دو کشور بوده، در حوزه نفت محدود نمیشود و میتواند به حوزه مناسبات سیاسی دو کشور نیز تسری یابد. ضمن اینکه نباید فراموش کرد توافق اخیر اوپک، تصمیم سیاسی بزرگی بوده است.
اعتماد: سرمقاله: برجام و موفقیت در اوپک
پیش از برجام و در دولت گذشته در چه شرایطی بودیم. بهطور متوسط و با برآورد بالا روزانه یک میلیون بشکه نفت صادر میکردیم. پول آن نیز بهصورت نقد تحویل ایران نمیشد. باید در حساب کشور خریدار میماند و ایران از آنجا جنس میخرید به همین دلیل سنگقبر و دسته بیل هم وارد کردند! بهطور معمول سودی نیز به این پولها تعلق نمیگرفت، البته اگر از آن کسر نمیشد. بخشی از این پولها نصیب دلالهایی میشد که بابک زنجانی یک نمونه آن است.
تا درست شدن وضع و جبران خسارتهای دولت پیش راه زیادی در پیش داریم. ولی آیا نباید برای این تفاوتهای مهم که میتواند هر حکومتی را زمینگیر کند، سپاسگزار سیاست منتهی به برجام بود؟ اگر برجام نبود، نه تنها هیچکدام از این تغییرات رخ نمیداد، بلکه برعکس؛ وضع از آنچه هم که پیش از این بود بدتر میشد و امروز نفت کشور به تیول دلالها درمیآمد
مخالفت با برجام و نتایج آن از سوی دلواپسان ادامه همان سیاستهای تحریمی است، باید دید که چه کسی از بازگشت شرایط کشور به گذشته بهرهمند میشود؟
اذعان به چپاولگری و بیعملی نظام ولایت در بحرانهای اقتصادی اجتماعی مضمون سایر مطالب روزنامههای باندهای حاکم در روز شنبه 13آذر است:
وطن امروز: اعتراض دانشجویان دانشگاه آزاد به افزایش نامتعارف شهریه در برخی واحدها ادامه دارد
دانشگاه آزاد برای سال تحصیلی جاری تنها از افزایش 15 درصدی شهریهها خبر داده بود اما حال دانشجویان ارشد علوم پزشکی اذعان میکنند شهریه ثابت آنها بیش از ۵۰ درصد (دقیقاً ۵۲.۱۹درصد) افزایش پیدا کرده است.
جهان صنعت: چرا به مردمی غمگین تبدیل شدهایم
بهدلیل فشارهای اقتصادی و مجموعهیی از وقایع تلخ که هر روز پیرامونمان اتفاق میافتد و اخبار و گزارشهای مربوط به آنها بهطور گسترده در رسانهها منتشر میشود، امکان انبساط خاطر و شاد زیستن را از مردم سلب کرده است. پیامدهای هشت سال جنگ تحمیلی و خسارتهای مالی و جانی ناشی از آن در سالهای دهه 60 به تنهایی موجی از غم و اندوه را در جامعه ایران خصوصاً آنها که خانه و کاشانه خود را در جنگ از دست دادند، پراکنده کرد و در حالی که این انتظار طبیعی وجود داشت تا بعد از پایان جنگ تحمیلی دولتمردان اولین و اصلیترین اولویت کاری خود را ترمیم و بازسازی روحیه مردم و کاهش فشارهای اقتصادی و دمیدن روح امید به آینده در آنها قرار دهند و برای رسیدن به این منظور برای مدتی هم که شده اختلافنظرها و منازعات جناحی و گروهی را کنار بگذارند و فضای صلح و آشتی در جامعه ایجاد کنند با کمال تأسف این کار را نکردند
در حوزه اقتصادی هم اجرای زود هنگام و اغلب نسنجیده سیاستهای تعدیل اقتصادی که نتیجه عملی آن چیزی جز شروع رشد افسارگسیخته قیمتها و تشدید فشارهای معیشتی بر مردم نبود، به افسردگی مردم دامن زد و پس از آن نیز این وضعیت خاکستری در حوزههای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی به اشکال گوناگون تا به امروز در دولتهای مختلف ادامه پیدا کرد و جایی برای کاهش یا زدوده شدن افسردگی مردم باقی نگذاشت. وقتی از صبح که چشم باز میکنی، انبوه خبرهای تلخ و ناگوار که بیشتر ریشه در عوامل انسانی دارد به سویت هجوم میآورد هر اندازه هم که آدم خوشبینی باشی و به نیمه پر لیوان نگاه کنی، احساس شادی و شادمانی نمیکنی. خبرهای مربوط به بالا بودن شدید نرخ بیکاری و خط فقر، رکود اقتصادی، کاهش مستمر قدرت خرید مردم، مفاسد و اختلاسهای بزرگ اقتصادی و مرگ دلخراش دهها تن از هموطنان ما در سانحه تصادف دو قطار مسافربری در سمنان یا خبرها و تصاویر مربوط به ضرب و شتم و از هستی ساقط کردن دستفروشان بینوا در تهران و شهرستانها به آن افزوده شده، مشکلات مسکن و افزایش بیوقفه قیمتها و هزینه زندگی و انواع و اقسام خبرهای تلخ دیگر که از در و دیوار بر سرمان میریزد کار افسردگی ما مردم ایران را به جایی رسانده که در استانداردهای بینالمللی بعد از مردم جنگزده عراق، غمگینترین مردم دنیا شناخته شدهایم... اما آنچه رنج داشتن چنین عنوانی را برای ما غیرقابل تحمل میکند این است که بهصورت بالقوه صاحب یکی از زرخیزترین و ثروتمندترین کشورهای جهان هستیم اما با وجود نشستن روی گنج داریم این همه رنج میبریم.