جایزه صلح نوبل سال ۲۰۲۶ به ناوی پیلای، حقوقدان ۸۵ ساله اهل آفریقای جنوبی و کمیسر عالی پیشین حقوق‌بشر سازمان ملل، به‌دلیل تلاش‌های چند دهه‌ای او برای تقویت حقوق بین‌الملل و پاسخگو کردن عاملان جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی تعلق گرفت.
کمیته نوبل نروژ روز جمعه ۱۷ مهر اعلام کرد که این جایزه را به پاس فعالیت‌های پیلای در دفاع از عدالت بین‌المللی و تقویت سازوکارهای حقوقی برای مقابله با جنایات و حمایت از قربانیان اعطا کرده است.
یورگن واتنه فریدنس، رئیس کمیته نوبل نروژ، هنگام اعلام نام برنده تأکید کرد که تلاش برای ایجاد نظمی حقوقی فراگیرتر و پاسخگو کردن عاملان جنایات بین‌المللی، از ارکان دستیابی به صلح پایدار است.
کمیته نوبل در بیانیه خود هشدار داد که با افزایش جنگ‌ها و درگیریها در جهان، نهادها و قضات حقوق بین‌الملل بیش از پیش در معرض فشارها و حملات سیاسی قرار گرفته‌اند. این کمیته تأکید کرد که حل مسالمت‌آمیز اختلافات و اجرای عدالت برای قربانیان، بدون حاکمیت قانون در سطح بین‌المللی امکان‌پذیر نیست.
ناوی پیلای کیست؟
ناوانتم پیلای، مشهور به ناوی پیلای، در سال ۱۹۴۱ در شهر دوربان آفریقای جنوبی و در خانواده‌ای هندی‌تبار متولد شد. او فعالیت حقوقی خود را در دوران حکومت آپارتاید آغاز کرد و از نخستین زنان غیرسفیدپوست در آفریقای جنوبی بود که به حرفه وکالت پرداخت.
پیلای در دوران مبارزه با تبعیض نژادی از مخالفان آپارتاید، از جمله نلسون ماندلا، دفاع کرد. پس از پایان این نظام، به دستگاه قضایی آفریقای جنوبی راه یافت و سپس به‌عنوان قاضی در دادگاه بین‌المللی کیفری ویژه رواندا فعالیت کرد.
او در این دادگاه در شکل‌گیری رویه‌های حقوقی مهمی نقش داشت که خشونت جنسی را در شرایط مشخص در شمار مصادیق جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی قرار دادند.
پیلای هم‌چنین در دیوان کیفری بین‌المللی فعالیت قضایی داشت و از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ مسئولیت کمیسر عالی حقوق‌بشر سازمان ملل متحد را برعهده گرفت.
