وزارت خزانهداری آمریکا روز سهشنبه ۱۶ تیر اعلام کرد مجوز عمومی مربوط به فروش نفت، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی رژیم ایران را لغو کرده است. این اقدام پس از حملات اخیر به چند نفتکش در نزدیکی تنگه هرمز انجام شد؛ حملاتی که واشنگتن اقدامات تهران در این زمینه را «کاملاً غیرقابل قبول» توصیف کرده و درباره پیامدهای آن هشدار داده است.
به گزارش خبرگزاریهای رویترز و فرانسه، یک مقام آمریکایی اعلام کرد آمریکا مجوزی را که به رژیم ایران اجازه فروش نفت خود را میداد، لغو کرده است. این مقام همچنین تأکید کرد که اقدامات رژیم ایران در تنگه هرمز با پیامدهایی روبهرو خواهد شد.
این تصمیم در حالی اتخاذ شده است که بهگفته سازمان عملیات تجارت دریایی انگلستان، طی روزهای اخیر سه نفتکش در داخل و اطراف تنگه هرمز هدف پرتابههای ناشناس قرار گرفتهاند. مقامهای آمریکایی اعلام کردهاند نشانههای اولیه حاکی از نقش رژیم ایران در این حملات است. رژیم ایران تاکنون به این گزارشها واکنشی نشان نداده و هیچ گروهی نیز مسئولیت این حملات را برعهده نگرفته است.
با وجود این تنشها، مقام آمریکایی به رویترز و فرانسه گفت مذاکرهکنندگان همچنان با حسننیت برای دستیابی به توافق نهایی با تهران تلاش میکنند. با این حال، حملات اخیر میتواند تفاهم شکننده میان واشنگتن و تهران را تضعیف کرده و خطر شکست مذاکرات برای دستیابی به توافقی گستردهتر را افزایش دهد.
بر اساس گزارشها، دو نفتکش، یکی حامل نفت خام عربستان سعودی و دیگری حامل گاز طبیعی مایع قطر، روز ۱۵ تیر هدف حمله قرار گرفتند و سومین نفتکش نیز روز سهشنبه هدف پرتابه قرار گرفت.
در واکنش به این رویدادها، ماجد الانصاری، سخنگوی وزارتخارجه قطر، حمله به نفتکش قطری «الرکیات» را اقدامی غیرقابل قبول علیه امنیت کشتیرانی بینالمللی و تأمین جهانی انرژی توصیف کرد. وی این حمله را نقض آشکار حقوق بینالملل دانست و از رژیم ایران خواست فوراً اقدامات تهدیدکننده امنیت منطقه و ناوبری دریایی را متوقف کند. او همچنین تأکید کرد تهران مسئولیت کامل حقوقی این حمله و پیامدهای ناشی از آن را برعهده دارد.
وزارتخارجه عربستان سعودی نیز با محکوم کردن حمله به نفتکش سعودی، رژیم ایران را مسئول کامل این حملات و تبعات آن دانست و خواستار توقف فوری هر گونه اقدام تهدیدکننده امنیت کشتیرانی بینالمللی و تأمین جهانی انرژی شد.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که دو طرف در حال بررسی توافقی بودند که شامل محدودیتهایی بر برنامه هستهیی رژیم ایران و کاهش بخشی از تحریمها، از جمله محدودیتهای مربوط به صادرات نفت، میشد.
تنگه هرمز که میان ایران و عمان قرار دارد، یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان بهشمار میرود و حدود یکپنجم نفت مصرفی جهان و بخش قابل توجهی از صادرات گاز طبیعی مایع از این مسیر عبور میکند. هر گونه اختلال در این آبراه میتواند موجب افزایش قیمت جهانی انرژی و تشدید فشار بر بازارهای بینالمللی شود.
صادرات نفت همچنان یکی از مهمترین منابع درآمدی رژیم ایران محسوب میشود و بخش عمدهیی از درآمد ارزی کشور را تأمین میکند. با وجود تحریمهای آمریکا، تهران در سالهای اخیر صادرات نفت خود، بهویژه به چین، را افزایش داده است. لغو مجوز فروش نفت از سوی وزارت خزانهداری آمریکا میتواند فشار بیشتری بر منابع مالی رژیم و توانایی آن در تأمین هزینههای داخلی و فعالیتهای منطقهیی وارد کند.
